مهمترین عناوین روز


 

 دكترحسن كاظمي نيا جامعه شناس وتحليلگر مسائل سياسي اجتماعي

مقدمه:
در طول قرن بیستم و همراه با گسترش مدرنیته، رشته های مختلف ورزشی نیز به سراسر جهان اشاعه یافته  و به تدریج جذب فرهنگ جهانی گردیده ورزش در کشورهای در حال توسعه که عمومآ باکمبود وفقر فرصت برای بروز شور جمعی مواجه هستند موجب توده گیر شدن و پر رنگ شدن نقش آن در زندگی مردم شده است ،نقش برخی از رشته های ورزشی از جمله فوتبال به عنوان یک « مسکن اجتماعی وترمیم کننده  » در راستای  فراموشی موقت آسیب های ریشه دار جامعه باتوجه به نتایج اجتماعی آن وایجاد فرصت برای دولت ها غیرقابل انکار است  .
امروزه جامعه ايران به دلیل متأثربودن از شرایطی همچون «جواني جمعيت»، «محدود بودن دايره جايگزين‌ها»، «روح استعلاجو و موفقيت‌طلب جوانان ايراني» و به ويژه برخی «خلأهايي» كه امروزه در عرصه‌ي نشاط، پويايي، مشاركت اجتماعي و پاسخگويي به انگيزش‌ها و هيجانات اجتماعي وجود دارد  جامعه ای متفاوت است  که درآن بستر برای بسیاری از ناهنجاری ها و کنش های سیاسی اجتماعی غیر منتظره  فراهم می باشد.  به هر میزان که رویدادها در سرنوشت جمعی افراد تاثیر گذار باشد به همان میزان  جامعه شاهد واکنش مثبت یا منفی مردم خواهد بود کنش هایی که گاه تامدتها اثرات منفی ویا مثبت ازخود برجای می گذارند . دراين ياداشت تلاش گرديده  مسابقات جهانی به مثابه مسکنی در راستای فراموشی موقت برخی مشكلات و معضلات اقتصادي، معيشتي ، اجتماعي وبه عنوان  زیرساختی  درراستای همبستگی ملی ،نشاط وشور جمعی در رویداد های آینده در عرصه های داخلی وبین المللی تحليل وبررسي شود.

 1-جام جهاني  فوتبال ، فرصتي براي شادماني جمعي
شادمانی جمعی وارتباط آن با همبستگی ملی واجد معنا و اهمیت ویژه ای می باشد  که برضرورت تامل در آن می افزاید. عمده ترین دلیل بروز شادمانی جمعی شکل گیری احساس تاثیر گذاری یک رویداد برسرنوشت یک جمع یا گروه می باشد که داری منافع مشترک جمعی هستند .  ازاین رو افراد از حالت درماندگی، انفعال و کنترل نداشتن بر شرایط خود خارج  می شوند و احساس اثرگذاری بر زندگی و شرایط اجتماعی خود می نمایند. ابراز شادمانی ناشی از این حس در قالب کارناوالهای خیابانی  و شادی های جمعی، در عین حال به فرد احساس تعلق به جمع  یا گروهی را می دهد که با او دارای هدفی مشترک هستند . احساسی که چه بسا بدون یک  مدیریت وسازماندهی از پیش تیین شده به صورت خود جوش شرایط را برای بروز نشاط ، بدون نیاز به کنترل امنیتی  یا با حداقلی از نظارت درمقایسه  با ابعاد و گستردگی موضوع ، با کم ترین میزان تنش  ، بی قانونی، وکشمکش فراهم می نمایند و در صورت لزوم خود مردم سعی در  احساس مسوولیت در قبال کنش های خود  را دارند.
دراین میان  فوتبال نه تنها  نوعي ورزش بلكه نوعي كنش جمعي و نهاد اجتماعي است. که می توان آنرا به مثابه امر اجتماعي ومسئله اجتماعي تحليل وبررسی کرد.
این ورزش مهیج  باتوجه به کارکرد های آشکاروپنهان خود به عنوان  مسئله اي اجتماعي  در سال هاي اخير توجه نخبگان حوزه های مختلف را درابعاد داخلی وخارجی به خود معطوف كرده است یکی از کارویژه های این نهاداجتماعی درداخل کشور :  کاهش شکاف بین  دولت وملت  درنتیجه افزایش حس کارآمدی دولت  ،  ایجاد نشاط ، شورجمعی و همگرایی میان حامیان  یک تیم  که متعلق به گروه و یا قومی خاص می باشند وافزایش عرق ملی محسوب می شود.
با توجه به گستردگي نقش و كاركرد اين ورزش در عرصه های  مختلف ، ضرورت تبيين هاي اجتماعي براي شناخت اين امر آشكار است. ازاین رو می توان  فوتبال را مانند ساير پديده هاي اجتماعي در پرتو رويكردهاي جامعه شناختي، مطالعه وتاثیر کارکرد های آن را دربخش های مختلف به عنوان شیوه ای نوین درراستای مدیریت اجتماعی توده های مردم بررسي نمود. سرمايه‌گذاري در عرصه فوتبال ، نه تنها  از منظر هزينه اقتصادي آن باید مورد  تحليل و ارزيابي قرارداد ، بلكه به هرميزاني كه در اين عرصه سرمايه‌گذاري شود  منافع و فوايد آن در عرصه‌هاي مختلف  اجتماعي، هويتي، اخلاقي ، نظم اجتماعي و احساسات جمعي نمایان خواهد شد .

2-تنش زدایی بین المللی وجام جهاني فوتبال
حضور حامی ومشوق در کنار تیم ها در میدان رقابت کارکردهای مختلفی  می تواند به همراه داشته باشد . ازیک طرف باعث دلگرمی ، تقویت انرژی مثبت واعتماد به نفس در بازیکنان خواهد شد . واز سوی  دیگر تماشاگر وهمراه به مثابه سفیری خواهد بود که نماد فرهنگ ، اصالت ، مهرورزی ،اخلاق و... رادر معرض قضاوت  حاضرین در میدان  به نمایش می گذارد .شرایط ویژه ایران ازجمله : نیاز به تعاملات بین المللی در راستای ترویج دین مبین اسلام ، انتقال فرهنگ اصیل ایرانی اسلامی ، توسعه وپیشرفت های اقتصادی... ازیک سو و ازسویی دیگر رشد فن آوری مختلف رسانه ای وشکسته شدن مرزهای جغرافیایی وجنگ رسانهاي درراستای تخریب وجه ی جهانی فرهنگ ایرانی اسلامی  در جهت کند شدن روند توسعه در سنوات اخیر  وتلاش درراستای ايران ستیزی ومنزوی کردن ایران در صحنه های بین المللی ومعرفی آن به عنوان کشوری جنگ طلب وسلطه جو که تحریم های  مختلف اقتصادی و .. ، ازجمله ما حصل آن  در این عرصه می باشد به نوعی که  ادامه این روند باتوجه  به در پیش بود تحولات فرهنگی واقتصادی ناشی از جهانی شدن وبه تبع  آن آسیب پذیر بودن فرهنگ واقتدارملی دولت ها ،  ایران را درعرصه هاي گوناگون  با چالش های متعدد روبرو می نمايد .
باتوجه به اهمیت  مسابقات جام جهانی و حضور مسقیم وغیر مستقیم میلیون ها نفر از ملل مختلف در این مسابقات وتنوع فرهنگی  بدون شک ، فرهنگ قالب در این میادین ، فرهنگی می باشد که معیارهای اصلی اخلاق از جمله مهرورزی ،  صلح دوستی ، عدالت طلبی ، صداقت و.. درخود به نمایش بگذارد.
این صحنه عظیم بین المللی  می تواند فرصتی مناسب را فراهم نموده تا بسیاری از تبلیغات رسانه ای و تلاش ها در خصوص منزوی ساختن جمهوری اسلامی ایران را خنثی ودرانتقال وترویج فرهنگ اصیل ایرانی اسلامی اثرگذارباشد .

3- جام جهاني  فوتبال و افزایش سرمایه های اجتماعی
سرمایه اجتماعی  به مجموعه هنجارهای موجود در سیستم اجتماعی اطلاق می شود که موجب سطح همکاری اعضای آن جامعه وپایین آمدن سطح هزینه ها ، تبادلات وارتباطات می گردد . به نوعی که می توان گفت : سرمایه اجتماعی مجموعه بزرگی از منافع عملی را برای جامعه  به ارمغان می آورد  واز شاخص هایی برخوردارمی باشد که اقتصاددانان به آن "بیرونی های مثبت " می گویند . یعنی شبکه هایی از اعتماد ورابطه متقابل که نه تنها برای آنهایی که درآن محدود  هستند ،  بلکه برای سایرین نیز مفید می باشد  . زمانی که سرمایه اجتماعی درجامعه ای کم شود ، مردم از راه های مشخص وقابل اندازه گیری ضربه می بینند ، ویک اثر موجی، آن سوی پریشانی افراد تنها شکل می گیرد  . بنابراین صیانت  از سرمایه اجتماعی ، یکی از امید بخش ترین رویکردهای درمان بسیاری از انوع بیماری های اجتماعی می باشد.
 دراین میان برخی شاخص هااز جمله اعتماد، نظم واراده جمعی که نقشی بی بدیل در افزایش سرمایه های اجتماعی دارند در مسابقات فوتبال به طور کامل متبلور می شوند . مسابقات فوتبال خصوصآ بازی های جام جهانی با توجه به ویژگی های خاص خود از جمله ، تقسیم وظایف اعضای یک تیم ، نظم پذیری وقانون مداری آنها درمیدان بازی ، اعتماد به اراده جمعی وتلاش درراستای هدفی واحد " نظم پذیری ، واراده جمعی رادرراه رسیدن به هدف واحد به جامعه القاء می نماید "
جامعه شناسان معتقدند: در هر جامعه ای که افراد آن به اشکال مختلف با اراده جمعی درپی دستیابی به هدفی مشترک باشند دارای اعتمادبه نفس بیشتر نسبت به جامعه ای هستند که از این خصایص برخوردارنیستند . اراده جمعی از طرفی اعتماد واحساس مسئولیت نسبت به جمع وحتی گروه های رقیب را افزایش می دهد واز سوی دیگر باعث صیانت از حقوق مادی، حیثیتی ومعنوی اعضاء جمع می شود .
اراده جمعی موجب می شود تا نهادهای اجتماعی که یکی از راه حل های ساختاری برای افزایش سرمایه های اجتماعی هستند تقویت شوند افراد در قالب نهادهای اجتماعی دارای هویت مشترک گردیده وزمینه ایجاد همکاری های گروهی درآنها ایجاد می شود نتیجه فعالیت های گروهی موفق نیز تقویت شبکه هایی از اعتماد است این فعالیت ها موجب سطح انگیزشی ورشد فردی نیز می گردند .

4- جام جهانی فوتبال و افزایش وفاق ملی
امروزه مسابقات جام جهانی فوتبال  در نزد بسياري از جامعه شناسان به عنوان ابزاري براي اندازه‌گيري میزان وفاق ملی مورد استفاده قرار مي‌گيرد حضوردرجام جهانی  مي‌تواند در بالا بردن اين همبستگي نقش مهمي ايفا كند. كشورهايي كه از تعدّد اقوام برخوردارند، از ورزش‌هاي گروهي و بويژه فوتبال بعنوان عامل ارتقاء وحدت ملي استفاده مي‌ نمایند .   
همبستگی ملی ، در حقيقت پيوندي است كه در آن اقشار و گروه‌‌هاي اجتماعي به احساس واحد و همدلي مي‌رسند. در اين پيوند، برخي از ترجيحات كه نمود آن مي‌تواند در يك شخصيت اجتماعي، يك حادثه اجتماعي و يا ارزش‌هاي جمعي متجلي باشد در مسير يكي از آمال اجتماعي خود را منعكس و محقق مي‌يابد. بدین  جهت به واسطه كشش و رغبتي كه فوتبال در اثناي بازي‌‌‌هاي جام جهاني و يا بازي‌هاي ملي ايجاد می‌نماید، می‌توان به نوعي همبستگی ملی دست يافت. نقطه‌اي كه همه اقشار و گروه‌‌هاي اجتماعي، به نحوي هم‌صدا و هم‌نگاه خواهند بود. نقطه‌اي كه در آن، احساس همبستگی جمعي حول هدفي مشترك شکل می گیرد .

ضرورت مدیریت رسانه ای مسابقات جام جهانی فوتبال
یکی از مهمترین ضرورت های مدیریت صحیح افکار عمومی توسط رسانه ها ایجاد تعادل میان سطح انتظارات جامعه با واقعیات  در خصوص  نتیجه رویدادها می باشد . به هر میزان سطح انتظارات با واقعیات متناسب باشد به همان میزان "بارضایت مندی در نتیجه رویداد"در جامعه  شور ، نشاط وامید به آینده در میان مردم نهادینه می شود  ومیزان ماندگاری دستاوردهای آن نیز بیشتر خواهد بود ودر صورتی که رسانه ها  انتظارات را به سمت غیر واقعی آن ( بالابردن انتظارات ) هدایت نمایند با حصول نتیجه غیر منتظره جامعه به دلیل شوک وارد شده به آن به سمت عدم فرمانبرداری مدنی هدایت می شود وموجبات تخریب وجه ی مسوولین ودست اندرکاران آن موضوع فراهم می شود .
 لذا با توجه به ساختار جمعیتی جامعه ایران وغیر قابل پیش بینی بودن کنش های رفتاری آنها ضرورت دارد رسانه ها با ایجاد تعادل میان سطح انتظارت وتوانمندی های تیم ملی فوتبال دربازی های جام جهانی سطحی مشخص برای"صعود"درمسابقات به جامعه القاء نمایند که بتوان با دست یابی  به آن سطح ،  زمینه های وفاق وهمبستگی وبرگزاری جشن ملی وشورونشاط جامعه را فراهم نمود .
نکته قابل توجه اینکه ، علاوه بر رسانه های صوتی وتصویری  برخی شخصیت ها و افراد نیز در حکم رسانه عمل می کنند وموضع گیری ها و سخنان آنان به مثابه یک رسانه می باشد  . لذا مي طلبد مسئولان ورزشی کشور وپیش کسوتان فوتبال با دقت در اظهارات و سخنرانی ها خود دراین مقطع زمانی تعادل سطح انتظارات با توانمندی ها را حفظ نمایند.

نتیجه گیری
آگاهي و تامل  در شرايط ویژه  جمهوری اسلامی ایران  اين حقيقت را براي كشور و مسئولين مورد تأكيد قرار مي‌دهد كه می توان با بهره گیری از فرصت های پیش رو بسیاری از چالش های موجود را با کمترین هزینه پشت سر گذاشت در این میان باتوجه به فرصت حضور تیم ملی کشورمان در رقابت های جام جهانی  وامکان بهره برداری از کارکرد های مثبت آن  بايد تمامي امكانات و ظرفيت‌هاي مناسب براي حمايت از تيم ملي فراهم آيد. هرچند  زمان محدود است، اما اهميت آن با توجه به کارویژه ها  و آثاري كه مي‌تواند براي كشور و مردم داشته باشد بسيار قابل توجه می باشد . توجه مسئولين محترم كشور از جمله مهم‌ترين بنيان‌هادرراه رسیدن حداکثری به اهداف پیش رو در ورای فرصت حضوردراین رقابت ها واستفاده از کارکردهای آن درخارج از عرصه ورزش می باشد . /ایرنا


 
 


  

×××

 

 انتهای پیام/*

 

عضویت در تلگرام

 

×××

با تنها کانال خبری #هفته_نامه_ندای_زاگرس در تلگرام به روز باشید:

nedayezagros@


به اینستا گرام ندای زاگرس بپیوندید

https://instagram.com/_u/nedaye.zagros

سروش:
http://sapp.ir/nedaye.zagros

 

 

 

 

 

نوشتن دیدگاه

در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:

لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
« پویــا خبر » مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
« پویــا خبر » از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.


Back to Top

Template Design:Dima Group