آمریکا خارج از چارچوب عقلانیت عمل نکند می‌توان به مذاکرات امیدوار بود

به گزارش ایرنا، مسعود پزشکیان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: با توجه به درخواست دولت‌های دوست در منطقه برای پاسخ به پیشنهاد رئیس‌جمهور آمریکا جهت مذاکره، به وزیر خارجه دستور دادم درصورت وجود فضای مناسب و عاری از تهدید و به دور از توقعات بی‌منطق، زمینه مذاکره عادلانه و منصفانه بر اساس اصل عزت، حکمت و مصلحت را در چارچوب منافع ملی فراهم سازد.(متن کامل خبر را اینجا بخوانید)

اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در این ارتباط و درباره آخرین وضعیت تلاش‌ها برای ازسرگیری مذاکرات میان ایران و ایالات متحده تاکید کرد: در این مرحله ما مسئول انجام بررسی‌های مختلف هستیم و باید ابعاد گوناگون موضوع را مورد ارزیابی قرار دهیم. کشورهای منطقه، که به‌درستی نسبت به وضعیت جاری منطقه دغدغه‌مند هستند، صادقانه تلاش می‌کنند نقش مثبتی ایفا کنند؛ برخلاف کشورهای اروپایی که کاملاً در جهت تشدید تنش‌ها اقدام کرده‌اند، کشورهای منطقه در نقش واسطه انتقال پیام هستند.

همانطور که در دستور رئیس‌جمهور به رئیس دستگاه دیپلماسی کشور تصریح شده است: اولا این مذاکرات بر اساس درخواست کشورهای منطقه و پیشنهاد ایالات متحده آمریکا صورت می‌گیرد و ثانیا: مشروط به صرف نظر کردن دولت دونالد ترامپ از توقعات غیرمنطقی خواهد بود.

برای تبیین بیشتر موضوع ـ مذاکرات ایران و آمریکا ـ که روز جمعه حدود ساعت ۱۰ صبح در مسقط برگزار می‌شود و دستوری که رئیس قوه مجریه در این باره صادر کرد، با یک تحلیل‌گر مسائل سیاسی گفت‌وگو کرده‌ایم.

«غلامعلی دهقان» در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا، می‌گوید: اصولاً فلسفه انقلاب اسلامی بزرگ ایران که در سال ۱۳۵۷ به پیروزی رسید، تشکیل جامعه‌ای بود که بر پایه استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی استوار باشد و در کنار آن، آرمان‌هایی همچون عدالت و صلح جهانی را نیز دنبال کند.

وی با بیان اینکه انقلاب اسلامی برای نزدیک کردن همه انسان‌های جهان برنامه و هدف داشت؛ با این حال، دشمنانی که نمی‌خواستند بازآفرینی تمدن ایران اسلامی را مشاهده کنند و از همان آغاز دست به توطئه زدند، تصریح کرد: نخستین اقدامات آنان، حمایت از گروهک‌های تجزیه‌طلب در کردستان، بلوچستان و ترکمن‌صحرا بود و پس از آن نیز با پشتیبانی از صدام، حاکم وقت عراق، تلاش کردند جمهوری اسلامی را سرنگون کنند. در ادامه نیز دشمنان با اعمال تحریم‌های فلج‌کننده کوشیدند ایران را به استیصال و شکست بکشانند.

تحلیل‌گر مسائل سیاسی اضافه کرد: بر این اساس، آرمان‌های اولیه انقلاب اسلامی هرگز نباید فراموش شود و در هر شرایطی، جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر منطق و عقلانیت، می‌تواند مواضع و دیدگاه‌های خود را به جهانیان ارائه دهد.

استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، حق مسلم همه کشورهاست

ایران تابع مقررات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بوده و همواره از طریق بازرسان این نهاد بین‌المللی تحت نظارت و رصد قرار داشته است.دهقان با تاکید بر اینکه در مناقشه میان ایران و آمریکا، واقعیت این است که ایالات متحده طرف زورگو در این معادله محسوب می‌شود، بیان کرد: استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، حق مسلم همه کشورهاست؛ به‌ویژه آنکه جمهوری اسلامی ایران تابع مقررات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بوده و همواره از طریق بازرسان این نهاد بین‌المللی تحت نظارت و رصد قرار داشته است. بر این اساس، تلاش کشوری مانند آمریکا برای محروم کردن ایران از این حق مسلم، سخنی زورگویانه و غیرقابل پذیرش است؛ سخنی که ملت بزرگ ایران هرگز زیر بار آن نخواهد رفت.

وی با اشاره به اینکه در مقطعی و در دوران دولت دموکرات باراک اوباما، آمریکا رویکردی عقلانی‌تر در پیش گرفت و حق مسلم ایران را در سطح غنی‌سازی ۳.۵ درصد به رسمیت شناخت که نتیجه آن، شکل‌گیری برجام بود، یادآور شد: اما با روی کار آمدن دونالد ترامپ و ورود او به کاخ سفید، این روند تغییر کرد. وی با زیر پا گذاشتن برجام، حق مسلم جمهوری اسلامی ایران را نادیده گرفت و متأسفانه همچنان بر رویکردی ظالمانه و غیرمنصفانه اصرار دارد.

کارشناس مسائل سیاسی با بیان اینکه ترامپ و نتانیاهو بخت خود را برای سرنگونی جمهوری اسلامی ایران آزمودند، اما در این آزمون با شکست سنگینی مواجه شدند، گفت: حتی نتانیاهو در جریان جنگ ۱۲ روزه، پیام‌هایی برای پایان یافتن درگیری ارسال کرد، چرا که تصور نمی‌کرد جمهوری اسلامی ایران از توانمندی بالایی برای وارد کردن ضربه به اسرائیل برخوردار باشد.

هرگونه حمله آمریکا به ایران، به بروز یک جنگ فراگیر منطقه‌ای منجر خواهد شد

ترامپ و نتانیاهو بخت خود را برای سرنگونی جمهوری اسلامی ایران آزمودند، اما در این آزمون با شکست سنگینی مواجه شدند.دهقان اضافه کرد: ترامپ نیز در ادامه این مسیر، تلاش‌های مذبوحانه‌ای را آغاز کرد و به‌گونه‌ای وانمود می‌شد که برخی جریان‌های برانداز ساده‌لوح تصور کنند در صورتی که اسرائیل ناکام بماند، آمریکا قادر خواهد بود اهداف خود را محقق کند اما مقاومت ملت ایران، ایستادگی مسئولان کشور و به‌ویژه مواضع و تدابیر مقام معظم رهبری، به‌روشنی نشان داد که هرگونه حمله آمریکا به ایران، به بروز یک جنگ فراگیر منطقه‌ای منجر خواهد شد.

وی تاکید کرد: در همین چارچوب، حزب‌الله لبنان، انصارالله یمن، کتائب حزب‌الله عراق و دیگر جریان‌ها و ملت‌های مسلمان در کشورهای غرب آسیا با حضور و واکنش‌های گسترده خود نشان دادند که وقوع یک جنگ منطقه‌ای کاملاً محتمل است و در چنین شرایطی، منافع آمریکا از سفارتخانه‌ها تا پایگاه‌های نظامی می‌تواند در معرض تهدید قرار گیرد.

این فعال سیاسی بیان کرد: اکنون با توجه به رجزخوانی‌های بی‌فایده ترامپ و مواجهه با واقعیت‌ها مبنی بر اینکه ایران سرزمینی سخت برای تحقق آرمان‌های اوست، به نظر می‌رسد وی با نوعی عقب‌نشینی، بار دیگر به میز مذاکره بازگشته است.

دهقان با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره بر پایه راهبردهای مقام معظم رهبری و با تعریف سیاست خارجی بر اساس اصول عزت، حکمت و مصلحت حرکت کرده است، اظهار کرد: از این رو همواره این آمادگی را داشته که به‌جز رژیم صهیونیستی که از اساس نامشروع است، با دیگر کشورها وارد گفت‌وگو و مذاکره شود.

وی با اشاره به اینکه این بار نیز فرصتی دیگر در اختیار ایالات متحده آمریکا قرار گرفته است تا با عبرت‌گیری از گذشته و با توجه به واقعیت‌های میدانی و منطقه‌ای، این نکته را درک کند، در صورت ورود به فاز نظامی، بازنده اصلی این معادله خواهد بود، گفت: چنین اقدام مذبوحانه‌ای، پیش از هر چیز، می‌تواند به زیان خود ترامپ تمام شود.

تهدیدات موشکی ایران و پیامدهای اقتصادی

مدرس تاریخ بر این نکته هم تاکید کرد که با توجه به مواضع و هشدارهای جمهوری اسلامی ایران مبنی بر هدف قرار دادن تمامی پایگاه‌های نظامی آمریکا، که برخی از آنها در کشورهای نفت‌خیز منطقه قرار دارند، بدیهی است که با نخستین شلیک موشک‌های بالستیک ایران، قیمت جهانی نفت افزایش خواهد یافت و به تبع آن، اقتصاد آمریکا نیز با چالش جدی مواجه می‌شود، افزون بر این، نباید فراموش کرد که سال جاری میلادی، سال برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره و سنای آمریکا نیز به شمار می‌رود.

دهقان معتقد است: با توجه به واقعیت‌های منطقه، قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران که همچنان از حمایت اکثریت مردم برخوردار است و نیز با در نظر گرفتن ناکامی آشوب‌های ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه که بار دیگر موجب خنثی شدن نقشه دشمنان شد، می‌توان چنین تحلیل کرد که انتظار می‌رود آمریکایی‌ها این بار واقعیت‌های جامعه ایرانی و تحولات غرب آسیا را بهتر از گذشته درک کرده و خارج از چارچوب انصاف و عقلانیت عمل نکنند.

وی یادآور شد: به نظر می‌رسد در صورت اتخاذ چنین رویکردی، می‌توان به مذاکرات آتی امیدوار بود؛ اما اگر بار دیگر، مطابق با ذات استکباری و رویکرد امپریالیستی آمریکا، خواسته‌های حداکثری مطرح شود، این احتمال وجود دارد که مذاکرات مجدداً به نقطه آغاز بازگردد و عملاً دستاوردی حاصل نشود. آنچه مشخص است، جمهوری اسلامی به‌صراحت اعلام کرده که به‌دنبال تولید بمب اتمی نیست و اساساً فتوای مقام معظم رهبری، تولید و به‌کارگیری سلاح هسته‌ای را حرام می‌داند.

در حوزه‌ دفاعی با هیچ‌کس تعارف نداریم

دهقان با بیان اینکه اگر آمریکا به‌دنبال معامله‌ای واقع‌بینانه و منصفانه باشد، باید در موضوع غنی‌سازی از مواضع حداکثری خود عقب‌نشینی کند، افزود: البته جمهوری اسلامی ایران به‌روشنی اعلام کرده است که در حوزه‌های دفاعی خود با هیچ‌کس تعارف ندارد و درباره توان موشکی و همچنین حمایت‌های منطقه‌ای، وارد مذاکره نخواهد شد. بنابراین باید منتظر روزهای آینده ماند تا مشخص شود آیا ترامپ می‌تواند مستقل از تبلیغات و پروپاگاندای رژیم صهیونیستی عمل کند، یا بار دیگر در پی آن است که خواسته‌های اسرائیل را به جمهوری اسلامی ایران دیکته کند.

وی با اشاره به این موضوع که جمهوری اسلامی ایران قبلاً هم پای میز مذاکره بود، اما آمریکا تأسیسات هسته‌ای ما را بمباران کرد، اظهار کرد: برای اثبات حسن‌نیت، جمهوری اسلامی ایران در همین سال جاری نیز وارد مذاکرات غیرمستقیم شد؛ مذاکراتی که با محوریت کشور عمان و با حضور آقای ویتکاف، نماینده ترامپ، و وزیر امور خارجه ایران، آقای عباس عراقچی، در جریان بود. با این حال، در آستانه برگزاری دور پنجم مذاکرات، رژیم صهیونیستی همانند دزدان دریایی، به‌صورت شبانه و غافلگیرانه به ایران حمله کرد و پس از چند روز نیز ایالات متحده آمریکا به این تجاوز پیوست.

تحلیل‌گر مسائل سیاسی با بیان اینکه همچنان این تردید وجود دارد که آیا آمریکایی‌ها واقعاً به‌دنبال حقیقت و صلح واقعی هستند یا خیر، اما امیدواریم متوجه شده باشند که هم رژیم صهیونیستی در خردادماه زمین‌گیر شد و نتوانست به اهداف خود دست یابد و هم جمهوری اسلامی ایران از قدرت نرم و قدرت سخت خود برخوردار است، خاطرنشان کرد: اگر جمهوری اسلامی به این نتیجه برسد که باید در راه منافع ملی از تمامی توان خود بهره ببرد، بازنده اصلی این معادله آمریکا خواهد بود.

دهقان در پاسخ به این پرسش که در صورت موفقیت‌آمیز بودن مذاکره با ایالات متحده آیا شاهد آرامش و ثباتی در کشور خواهیم بود؟ گفت: واقعیت این است که اصولاً سرمایه‌گذاری به جایی جذب می‌شود که ثبات و امنیت لازم وجود داشته باشد. شاید یکی از دلایل تداوم تهدیدات اسرائیل و آمریکا همین باشد که آنها نمی‌خواهند بازارهای ایران به ثبات برسد. طبیعی است که بی‌ثباتی می‌تواند در بخشی از جامعه نارضایتی ایجاد کند.

دولت چهاردهم نارضایتی بازار را به خوبی مدیریت کرد

وی یادآور شد: همانطور که در تحولات اخیر شاهد بودیم، نارضایتی در بازار شکل گرفت؛ هرچند دولت با تشکیل جلسات با هیأت امنای بازار و پذیرش برخی خواسته‌های آنان، به خوبی مدیریت کرد، اما دستکم این نارضایتی می‌توانست زمینه سوءاستفاده و ایجاد آشوب‌های بعدی را فراهم کند. بنابراین، آنها که نمی‌خواهند در کشور ما ثبات برقرار شود و به‌دنبال ایجاد ناامنی اقتصادی هستند، در حقیقت رژیم صهیونیستی است که تلاش می‌کند به هر شکل ممکن، جامعه ایران را در وضعیتی قرار دهد که مردم احساس رضایت نداشته باشند.