درخشش مجدد نگین حیات‌وحش ایران در نقشه جهانی با احیای دریاچه ارومیه

به گزارش ایرنا، این پهنه‌ آبی که نامش به عنوان «اندوخته طبیعی جهان» در فهرست یونسکو می‌درخشد، تنها یک پدیده جغرافیایی نیست بلکه خانه‌ای امن برای گونه‌های بی‌نظیر حیات‌وحش است.

از جزیره «کبودان» با وسعت سه هزار و ۲۰۰ هکتاری‌اش گرفته تا دشت‌های پوشیده از گیاهان استپی در جزایر «اشک» و «اسپیر»؛ اینجا در سکوت سنگین و دل‌انگیز این زیست‌بوم، فصل تازه‌ای از پایش علمی و حلقه گذاری آغاز شده است.

در میان این تپه‌ماهورها و پوشش‌های گیاهی بکر که مأمن امن پرندگان و جانوران وحشی است، کارشناسان حیات‌وحش اکنون با حلقه‌گذاری پرندگان، در حال ثبت داستان بازگشتِ مسافران بال‌داری هستند که هزاران کیلومتر را پرواز می‌کنند تا دوباره به این مأمن دیرین بازگردند.

این روایتی از پیوند عمیق میان پرندگان و این جزایر است، جایی که حتی پس از ۲۹ سال، پرنده‌ای راهِ خانه‌اش را در میان این ۱۰۲ جزیره به یاد می‌آورد و دوباره به خانه بازمی‌گردد.

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست آذربایجان‌غربی در گفت‌وگو با ایرنا، ضمن تشریح این عملیات تخصصی، از مطلوب بودن مثال‌زدنی شرایط زیستی در جزایر این پارک ملی خبر داد.

علیرضا سید قریشی با اشاره به اینکه عملیات حلقه‌گذاری پرندگان آبزی همچون «کفچه‌نوک»، «کاکایی ارمنی» و «پرستوی دریایی» با حضور کارشناسان خبره حیات وحش در جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه آغاز شده است، افزود: این اقدام علمی تنها یک پایش ساده نیست، بلکه سندی بر اهمیت جهانی این زیستگاه است که مسیرهای پروازی را در نقشه پرندگان مهاجر جهان ترسیم می‌کند.

تبادل پیام‌های دوستی بین ۲۶ کشور جهان و دریاچه ارومیه

وی با تأکید بر اینکه جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه مقصدی فرامرزی برای پرندگان مهاجر است، تصریح کرد: تاکنون گزارش‌های ارزشمندی از ۲۶ کشور جهان مبنی بر مشاهده حلقه‌های نصب‌شده در جزایر این پارک ملی دریافت شده است. این ارتباط جهانی، گویای جایگاه ممتاز این زیست‌بوم در شبکه مهاجرت پرندگان دنیاست.

سید قریشی به روایتی شگفت‌انگیز و امیدوارکننده ای اشاره کرد و گفت: مشاهده فلامینگویی که ۲۹ سال پس از حلقه‌گذاری در این پارک ملی، دوباره به خانه اصلی خود بازگشته است، نشان‌دهنده امنیت زیستی و پیوند ناگسستنی حیات وحش با این جزایر است؛ رویدادی که نمادی از زنده بودن و پویایی اکوسیستم دریاچه ارومیه به شمار می‌رود.

رویش دوباره چشمه‌ها؛ پیام حیات در قلب جزایر

مدیر کل حفاطت محیط زیست آذربایجان‌غربی هم با بیان اینکه پایش‌های اخیر کارشناسان، لبخند طبیعت را در جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه ثبت کرده است، اظهار کرد: در آخرین بازدیدهای میدانی، وضعیت زیستی این محیط طبیعی بسیار مطلوب ارزیابی شده است، به طوری که تمامی هفت آب‌انبار موجود در جزایر مملو از آب بوده و وضعیت چشمه‌ها نیز نسبت به سال‌های گذشته به طرز چشمگیری بهبود یافته است.

حجت جباری با اشاره به افزایش ۱۸برابری آب دریاچه ارومیه نسبت به سالهای قبل بیان کرد: جوشش دوباره بسیاری از چشمه‌ها، نشان‌دهنده ارتقای سطح آب‌های زیرزمینی و سلامتِ اکولوژیکِ جزایر است که نویدبخشِ حضوری پرشورتر از پرندگان مهاجر و بومی خواهد بود.

وی خاطرنشان کرد: این جزایر که مأمن گونه‌های متنوعی از اردک‌سانان، حواصیل ارغوانی، گاوچرونک، خروس‌کولی، دم‌جنبانک و گونه نادر «اردک سفید» هستند، اکنون بیش از هر زمان دیگری ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین سایت‌های مطالعاتی و حفاظتی در سطح منطقه را دارا هستند.

جباری افزود: طرح حلقه‌گذاری پرندگان، علاوه بر جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه، در روزهای آتی در تالاب‌های استان و جزایر سد بوکان نیز تداوم دارد تا اطلاعات دقیقی از مسیرهای مهاجرت، مناطق تولیدمثل و چگونگی بقای گروه‌های سنی مختلف پرندگان به دست آید، داده‌هایی که به حفاظت هرچه بهتر از این میراث ارزشمند طبیعی یاری خواهد رساند.

به گزارش ایرنا، عملیات حلقه‌گذاری پرندگان در جزایر پارک ملی دریاچه ارومیه و تالابهای اقماری آن، فراتر از یک فعالیت تخصصی و علمی، سندی زنده بر نبضِ تپنده و تاب‌آوریِ شگفت‌انگیزِ این زیست‌بوم ارزشمند است.

بازگشت پرندگانی که پس از سال‌ها دوری، دوباره به خانه اصلی خود بازمی‌گردند و گزارش‌های بین‌المللی که نام این دریاچه را در فهرست‌های جهانیِ تنوع زیستی پررنگ نگه می‌دارد، یادآور مسئولیتِ همگانی ما در حفاظت از این میراث مشترک است.

امید است با تداوم برنامه‌های حفاظتی، ارتقای وضعیت آبیِ تالاب‌ها و حمایت از محیط‌بانان و کارشناسانی که با عشق در این کانون‌های حیات فعالیت می‌کنند، شاهد شکوفایی روزافزونِ این «نگین فیروزه‌ای» در قلب آذربایجان و تداومِ میزبانی باشکوه آن از پرندگان مهاجر در سال‌های پیش رو باشیم.