امام رضا(ع) با خادمان خود هم‌سفره می‌شد

حجت‌الاسلام حمیدرضا مطهری به مناسبت سالروز شهادت علی بن موسی الرضا(ع) در گفت‌وگو با خبرنگار معارف ایرنا به سیره آن حضرت اشاره کرد و افزود: کرامت انسانی به‌عنوان یکی از نکات مهم در آموزه‌های اسلامی، همواره مورد تاکید امام رضا(ع) بوده است؛ به گونه‌ای که سیره آن حضرت یک الگوی عینی برای مدیریت رفتار فردی، اجتماعی و حتی سیاسی به شمار می‌رود. در واقع امام رضا(ع) کرامت انسانی را بر پایه انسانیت معنا می کردند و آن را در تمام عرصه‌های زندگی لحاظ می کردند.

وی به عنوان نمونه از سیره امام رضا(ع) در مناظرات علمی با بزرگان دیگر ادیان یاد کرد و ادامه داد: امام رئوف در مناظرات علمی با پیروان ادیان و مذاهب مختلف، ضمن احترام به شخصیت طرف مقابل، هرگز برای غلبه در بحث، از روش‌های تحقیرآمیز یا توهین استفاده نمی‌کردند و حتی هنگامی که مامون خلیفه عباسی قصد سرزنش سلیمان مروزی را داشت، امام رضا(ع) او را به شدت از این کار منع کردند و فرمودند که توهین به افراد، نه تنها ارزش علمی ندارد، بلکه بنیان‌های اخلاقی جامعه را نیز تخریب می‌کند.

مطهری ادامه داد: عمران صابئی یکی از بزرگان ستاره‌شناس و متکلمان زمان خود بود که در مناظره‌ علمی از امام رضا(ع) شکست خورد ولی امام به جای بهره‌برداری از این شکست، با فرستادن نماینده‌ای، خود به استقبال او رفت و حتی لباس نو، مرکب راهوار و ۱۰ هزار دینار به او هدیه داد. در واقع آن حضرت به گونه‌ای از او تکریم کرد که عمران نه تنها دل‌آزرده نشد، بلکه شیفته سیره امام رضا(ع) شد و مسلمان شد. لذا این سیره امام، می تواند یک الگو برای رفتار پیروزمندانه و کریمانه در مواجهه با رقیب باشد.

وی از همنشینی امام رضا(ع) با طبقات محروم به عنوان الگویی دیگر یاد کرد و افزود: امام رضا(ع) در مدینه، با فقیران، کارگران و مستضعفان معاشرت داشتند و حتی پس از پذیرش ولایت عهدی که یک موقعیت رسمی و سیاسی بالایی بود، این رویه را ادامه دادند. ایشان در دارالاماره مرو نیز با خدمه، کارگران و حتی بردگان هم‌سفره می‌شدند.

رئیس انجمن تاریخ‌پژوهان حوزه افزود: این رفتار در دوره‌ای که هم‌سفره‌شدن با بردگان یک عمل ناپسند شمرده می‌شد، حتی اعتراض برخی یاران امام را برانگیخت ولی آن حضرت با صراحت اعلام کردند که همه انسان‌ها در آفرینش برابرند و کرامت ذاتی انسانی، مرزهای طبقاتی را بر نمی‌تابد.

وی افزود: امام رضا(ع) همچنین هنگام غذا خوردن از واگذار کردن کار به غلامان خودداری می‌کردند. در واقع به دستور امام، غذای غلامان و کنیزان با دیگران از اهل خانه همسان بود. امام رضا(ع) حتی در روزی که مسموم شده بود، نگران خوراک کارگران و خدمه خانه بودند و هنگامی که خبردار شدند به سبب بدحالی ایشان، آنها غذا نخورده‌اند با آنها هم سفره شدند.