ایلام؛ از مرزِ انتظار تا افقِ اتصال

پویاخبر - ایلام - توسعه زیرساخت‌های تجاری و تسهیل تردد زائران کانون اصلی رایزنی‌های مسئولان ایلام با همتایان خود در استان‌های «میسان، واسط و دیاله» عراق بود، این گفت وگوها که به تازگی و در پی رشته نشست‌هایی در مرزهای بین‌المللی مهران و «چیلات» دهلران انجام شد، بر عملیاتی کردن مسیرهای تازه همکاری اقتصادی نیز متمرکز بود.

به گزارش ایرنا، مسئولان استان ایلام در ماه‌های اخیر با همتایان خود در استان‌های «میسان، واسط و دیاله» عراق رایزنی کردند و توسعه زیرساخت‌های تجاری و تسهیل تردد زائران را در کانون گفت‌وگوهای خویش قرار دادند، آنان با فعال‌سازی مرز چیلات، تقویت نقش مهران و پیگیری ایجاد گذرگاه‌های تازه افق تازه‌ای برای رونق اقتصادی و مدیریت هوشمند تردد در مرزهای ایلام ترسیم کردند.

استان ایلام با داشتن ۴۳۰ کیلومتر مرز مشترک با عراق، طولانی‌ترین نوار مرزی را در میان استان‌های غربی داراست، با این حال بار اصلی تجارت و تردد زائران سال‌هاست که بر دوش مرز بین‌المللی «مهران» قرار دارد.

با وجود مرز بین‌المللی مهران، این استان از امکان راه‌اندازی سه بازارچه مرزی با استان‌های دیاله، واسط و میسان عراق برخوردار است و در این میان به دلیل کمبود صنایع تولیدی و زیرساخت‌های لازم در این استان‌ها مردم و تجار محلی عراق برای تأمین نیازهای خود به بازارهای خارج از کشور مراجعه می‌کنند، بنابراین با ایجاد و توسعه بازارچه‌های مرزی می‌توان به رونق اقتصادی ایلام و اشتغال افراد جویای کار در دو طرف مرز کمک شایانی کرد.

بازارچه‌های مرزی یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های استان‌های مرزی به شمار می‌آیند و بهترین ابزار برای گسترش صادرات، تقویت اقتصاد محلی و حمایت از اقتصاد ملی محسوب می‌شوند و از این رو، توجه به راه‌اندازی و توسعه آن‌ها باید به عنوان اولویت کلیدی برای مسئولان استان‌هایی مانند ایلام در نظر گرفته شود تا شاخص‌های اقتصادی بهبود یابند.

نزدیکی ایلام به بغداد و شهرهای مختلف عراق مانند «کوت، بدره، مندلی، کربلا، بابل، نجف، کاظمین و العماره» نشان‌دهنده قابلیت ایجاد سه بازارچه مرزی در مناطق «هلاله شمالی، چیلات و چَم‌سری» است و اگر این بازارچه‌ها به بهره‌برداری برسند افزون بر تقویت روابط فرهنگی و مذهبی، می‌توانند به رفاه و توسعه پیوندهای اقتصادی دو کشور نیز کمک کنند.

مرز چیلات که با موافقت رسمی دولت عراق به تازگی به جمع گذرگاه‌های رسمی استان ایلام و کشور پیوسته است، به عنوان یکی از پروژه‌های کلیدی و راهبردی افق روشنی برای توسعه اقتصادی و اجتماعی جنوب استان ایلام فراهم کرده است.

این مرز با موقعیت نزدیکی به استان میسان عراق و مرکز آن، شهر العماره دارای ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به کانون اصلی مبادلات تجاری و صادرات کالاهای ایرانی به عراق و سایر بازارهای منطقه‌ای است.

گشایش مرز چیلات همچنین زمینه‌ساز جابه‌جایی بخش قابل توجهی از زائران، به‌ ویژه در ایام اوج سفر مانند اربعین حسینی خواهد بود و این موضوع به کاهش حجم سنگین تردد در مرز مهران، تسهیل مدیریت تردد زائران و ارتقای کیفیت خدمات‌رسانی در هر دو گذرگاه مرزی کمک خواهد کرد.

 

گسترش دیپلماسی، بازگشایی مرز چیلات دهلران

اواخر هفته گذشته نشستی مشترک با حضور معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار ایلام، فرماندار ویژه دهلران و جمعی از مدیران استانی و محلی با معاونان استاندار میسان عراق در امور سرمایه‌گذاری در فرمانداری دهلران برگزار شد.

فرماندار شهرستان دهلران در این دیدار گفت: بسیار خرسندیم‌ که پیگیری‌های لازم نتیجه داده و به بازگشایی مرز چیلات نزدیک شده و اکنون در حال تکمیل زیرساخت‌ها در این مرز هستیم.

مراد یگانه افزود: زیرساخت‌های بخش آبرسانی و گازرسانی به مرز چیلات تا پایان سال تکمیل می‌شود، عملیات برق‌رسانی نیز انجام شده و آمادگی داریم تا پایان سال با سازه‌های پیش‌ساخته مرز را بازگشایی کنیم.

وی بر لزوم تشکیل کارگروه مرزی کشور عراق تاکید کرد و گفت که این کارگروه در راستای مصوبات سفر هیات استان ایلام به عراق تشکیل می‌شود تا روند کارها تسهیل شود.

فرماندار دهلران همچنین به ظرفیت‌های مهم گردشگری، کشاورزی، تجارت و صنعت نفت و گاز این شهرستان اشاره کرد و یادآور شد: ما آماده هرگونه همکاری هستیم و امیدواریم با پای کار آمدن طرف عراقی، روند بازگشایی مرز چیلات شتاب گیرد.

 

اختصاص ۱۵۰ میلیارد تومان برای توسعه زیرساخت‌های مرز چیلات

استاندار ایلام نیز هفته گذشته در نشست برنامه‌ریزی برای تقویت و توسعه امکانات در چیلات اعلام کرد که بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار به‌ منظور توسعه زیرساخت‌های این پایانه مرزی در بخش‌های مختلف عمرانی، آب‌رسانی و گازرسانی هزینه می‌شود.

احمد کرمی افزود: طرح آبرسانی به این گذرگاه مرزی شامل ساخت دو مخزن بتنی به ظرفیت‌ یک‌هزار متر مکعب و دیگری ۲۰۰ مترمکعب، تجهیز یک حلقه چاه آب آشامیدنی و اجرای هشت کیلومتر خط انتقال آب با اعتبار ۶۵ میلیارد تومان است.

وی افزود: ساخت ابنیه فنی و بهسازی مسیر جاده‌ای چیلات به طول ۱۱.۵ کیلومتر نیز از دیگر طرح‌های مهم است که با ۵۵ میلیارد تومان اعتبار اجرایی می‌شود.

استاندار ایلام با اشاره به اهمیت گازرسانی به مناطق مرزی ادامه داد: عملیات گازرسانی به پایانه مرزی چیلات شامل ۲۳ کیلومتر لوله‌گذاری با ۳۱ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان اعتبار در دستور کار قرار گرفته است.

کرمی همچنین از نصب تجهیزات پرتابل برای پوشش تلفن همراه در این پایانه مرزی خبر داد و گفت که در آینده نزدیک ساخت پایگاه دائمی همراه اول در چیلات نیز به‌ صورت پایدار اجرا خواهد شد تا ارتباطات مردم و نیروهای مستقر در نقطه صفر مرزی تسهیل شود.

وی تاکید کرد: اجرای این طرح‌ها گامی موثر در راستای توسعه مرز و بهبود وضعیت زیرساختی منطقه چیلات است که زمینه حضور سرمایه‌گذاران و افزایش تردد در مرز را فراهم می‌کند.

 

مرز ۴۳۰ کیلومتری ایلام به کانون رونق بازرگانی تبدیل شود

استاندار همچنین در نشست با مسئولان استان میسان عراق با اشاره به مرز مشترک ۴۳۰ کیلومتری ایلام با این کشور، گشایش گذرگاه‌های جدید را عاملی کلیدی برای رونق داد و ستد، ماندگاری جمعیت و بهبود زندگی مرزنشینان دانست و بر لزوم پیگیری هوشمندانه برای تکمیل بنیان‌های تجاری تأکید کرد.

کرمی با تأکید بر رویکرد دیپلماسی استانی دولت چهاردهم، اظهار کرد: ایلام طولانی‌ترین مرز زمینی را با سه استان عراقی «میسان»، «واسط» و «دیاله» دارد و باید از این مزیت برای ایجاد گذرگاه‌های فعال در زمینه بازرگانی و رفت‌ و آمد زائران بهره برد.

وی با بیان این که فعال‌سازی این ظرفیت‌ها به بهبود معیشت، جلوگیری از کوچ روستاییان و رونق کسب‌وکار محلی منجر خواهد شد، افزود: پس از ۲۲ سال، مرز «چیلات» به‌ عنوان دومین گذرگاه رسمی پس از مهران بازگشایی شد و اکنون بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان برای تکمیل نیازهای آن نظیر گاز، آب، جاده، برق و فیبر نوری در حال هزینه است و طراحی‌های به‌روز با رویکرد هوشمندسازی در دستور کار قرار دارد.

استاندار ایلام با اشاره به رایزنی‌های دیپلماتیک برای گسترش همکاری‌های مرزی، از برنامه‌ریزی برای دیدارهای بعدی با استاندار واسط در آینده نزدیک و همچنین نشست با استاندار دیاله خبر داد و تأکید کرد که این گفت و گوها، زمینه‌ساز تبدیل مرزها به بستری پویا برای داد و ستد تجاری، فرهنگی، اجتماعی و حتی دیپلماسی ورزشی و هنری خواهد بود.

 

«چیلات» نقطه عطف روابط راهبردی ایران و عراق است

استاندار میسان عراق هم در این نشست با اشاره به نهایی شدن موافقت حکومت مرکزی این کشور با فعالیت رسمی گذرگاه مرزی «چیلات»، رونق این مرز را نقطه عطفی در ارتقای روابط تهران – بغداد دانست و گفت: این گذرگاه با تکمیل زیرساخت‌ها به کانون جدید تجارت و تردد زائران میان دو کشور تبدیل می‌شود.

حبیب‌ظاهر الفرطوسی اظهار کرد: در یک سال گذشته رایزنی‌ها و پیگیری‌های دامنه‌داری برای بازگشایی مرز چیلات (در همسایگی شهرستان دهلران) انجام شد که خوشبختانه این کوشش‌ها به ثمر نشست و مورد موافقت دولت مرکزی و سازمان گذرگاه‌های مرزی عراق قرار گرفت.

وی با تأکید بر اهمیت راهبردی این گذرگاه افزود: فعال‌سازی مرز چیلات نقش کلیدی و تعیین‌کننده‌ در گسترش دادوستدهای اقتصادی، همکاری‌های اجتماعی و سیاسی و همچنین آسان‌سازی رفت‌وآمد زائران عتبات عالیات ایفا خواهد کرد.

استاندار میسان عراق با بیان این که توسعه روابط با جمهوری اسلامی ایران در اولویت قرار دارد، یادآور شد: با عملیاتی شدن مرز چیلات، استان میسان دارای دو پایانه مرزی فعال شامل «چذابه» (در خوزستان) و «چیلات» (در دهلران) با ایران خواهد شد که این ظرفیت کم‌نظیر، بستر توسعه همه‌جانبه را برای هر دو طرف فراهم می‌کند.

الفرطوسی یادآور شد: نامه‌نگاری‌های لازم برای تأمین اعتبار و گسترش زیرساخت‌های مرز چیلات با دولت مرکزی و نهادهای مرتبط انجام شده و شتاب‌دهی به عملیات عمرانی در سوی عراق به‌ طور جدی در برنامه کاری استانداری میسان قرار گرفته است.

 

اتصال ریلی مهران به کربلا حیاتی است

استاندار واسط عراق هم چهارشنبه گذشته در سفر به ایلام و نشست با استاندار ایلام، ضمن تأکید بر گسترش همکاری‌های دوجانبه، خواستار احداث و اتصال خط راه‌آهن دو کشور از مرز مهران به پایانه عراقی «زرباطیه» و سپس کربلا شد و این طرح را برای جابه‌جایی زائران و انتقال کالا بسیار مهم و حیاتی خواند.

سید هادی مجید الهماشی بر گسترش روابط پایدار و استوار میان دو کشور تاکید کرد و شتاب در روند اجرایی اتصال راه‌آهن ایران از مرز مهران به خاک عراق را نیازی مهم و راهبردی دانست.

وی با ابراز ارادت ویژه مردم عراق به اهل بیت(ع) به‌ ویژه در ماه‌های محرم و صفر، تاکید کرد: عراقی‌ها در این روزها خود را خدمتگزار زائران حضرت اباعبدالله الحسین(ع) می‌دانند و این خدمت‌رسانی برای ما افتخاری بزرگ است.

استاندار واسط با اشاره به موضوع‌های منطقه‌ای یادآور شد: ما همواره بر استواری و پایداری روابط با جمهوری اسلامی ایران تاکید و به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب ایمان داریم.

الهماشی با اشاره به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و گذر مرزی، محور اصلی گفت‌وگوهای خود با استاندار ایلام را موضوع راه‌آهن عنوان کرد و گفت که شبکه ریلی دو کشور، به‌ویژه راه‌آهن میان ایلام و واسط می‌تواند بسیاری از دشواری‌های جابه‌جایی زائران و کالاها را برطرف کند.

وی با اشاره به بررسی‌های انجام شده در این زمینه، بر لزوم شتاب در اتصال خط ریلی از شهر مهران به سوی عراق تاکید کرد و افزود: پیوند ریلی می‌تواند رفت‌وآمد زائران اربعین را بسیار آسان‌تر و ایمن‌تر کند.

 

تأکید بر ظرفیت منطقه آزاد مهران

استاندار واسط همچنین به ظرفیت‌های منطقه آزاد تجاری در مهران اشاره کرد و آن را فرصتی برای گسترش همکاری‌های دوجانبه دانست.

الهماشی یکی از زمینه‌های اصلی همکاری را موضوع تامین برق به‌ویژه در روزهای پیاده‌روی اربعین برشمرد و افزود: امیدواریم با درایت استاندار ایلام بتوانیم در زمینه تامین برق، به‌ ویژه در بازه زیارتی ماه‌های محرم و صفر یاری‌گر باشیم.

وی بیان کرد: عراق در زمینه تامین برق با دشواری‌هایی روبه‌رو است و امیدواریم این مساله با همکاری دو کشور برطرف شود.

 

از تجربه ایران در شهرک‌های صنعتی بهره می‌بریم

معاون استاندار واسط عراق نیز در این نشست با اشاره به تجربه موفق مدیریت اربعین در سال گذشته، خواستار ازسرگیری دوباره نشست‌هایی هفتگی مشترک با مقام‌های استان ایلام شد.

عدنان زبیری افزود: این نشست‌ها پیامدهای مثبتی به همراه داشت و تجربه‌ای موفق در مدیریت زیارت اربعین رقم خورد که امیدواریم امسال نیز با همدلی و همراهی مسئولان دو استان از سر گرفته شود. وی با بیان این که هر سال بر شمار زائران اربعین افزوده می‌شود، یادآور شد: افزون بر افزایش شمار زائران، گونه و شیوه ارائه خدمات نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و باید برنامه‌ریزی دقیق‌تری در این زمینه انجام شود.

معاون استاندار واسط یکی از بازدارنده‌های مهم پیشرفت منطقه را وجود مین‌های به‌جا مانده از گذشته عنوان کرد و گفت: این مین‌ها به‌ویژه در زمان بارندگی و روان شدن سیلاب می‌تواند دردسرساز شود و در صورت پاکسازی کامل، مسیر پیشرفت و اجرای طرح‌های مشترک هموارتر خواهد شد.

نماینده مردم واسط و رئیس هیات قانونی و عضو مجلس شورای این استان هم در ادامه این دیدار گفت: مجلس شورای استان واسط نهادی قانونی و قانون‌گذار است و همه دستورهای قانونی میان دو استان از سوی این شورا صادر می‌شود.

علی محمود الشمری با تاکید بر هدف مشترک دو استان در مدیریت مرز مهران و زرباطیه در روزهای اربعین اضافه کرد: استاندار واسط و نمایندگان شورای استان از آمادگی کامل برای همکاری مشترک با مسئولان استان ایلام برخوردارند.

وی با اشاره به تجربه موفق ایران در ایجاد و گسترش شهرک‌های صنعتی افزود: می‌توان از این ظرفیت برای توسعه منطقه‌های صنعتی در واسط بهره گرفت و همچنین با توجه به توانمندی‌های کشاورزی و وجود منابع نفتی، امکان ایجاد زمینه‌های لازم و اجرای طرح‌های مشترک اقتصادی فراهم است، به‌ویژه این که زرباطیه از امن‌ترین مرزهای عراق به شمار می‌رود و می‌تواند نقش مهمی در رونق بازرگانی و سرمایه‌گذاری ایفا کند.

 

گشایش سومین دروازه تجاری ایلام با عراق توجیه اقتصادی دارد

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار ایلام نیز اواخر هفته گذشته با اشاره به ویژگی‌های برجسته مرز هلاله شمالی در همسایگی استان دیاله از جمله نزدیکی به پایتخت عراق، گفت: با توجه به ظرفیت‌های موجود، راه‌اندازی سه گذرگاه رسمی در استان توجیه کامل اقتصادی دارد و پرونده آن برای تصویب نهایی به هیأت وزیران فرستاده می‌شود.

عباس میرزاد اظهار کرد: توانمندی‌ها و استعدادهای این مرز و پیوند آن با کشور همسایه باید توسط دستگاه‌های مسئول سنجیده تا زمینه تصویب آن در دولت فراهم شود.

معاون استاندار ایلام گفت: اکنون مرز «چیلات» با استان میسان و مرز «مهران» با استان واسط (به مرکزیت کوت) فعال است و در صورت تصویب مرز «هلاله شمالی»، امکان داد و ستد تجاری با استان دیاله عراق نیز برقرار خواهد شد.

میرزاد نزدیکی مرز هلاله شمالی به بغداد (مرکز سیاسی عراق) را یکی از مهم‌ترین برتری‌های این گذرگاه برشمرد و افزود: پیوندهای بومی و دیرینه میان ساکنان دو سوی مرز و قرار گرفتن در امن‌ترین مسیر تجاری از ویژگی‌هایی است که می‌تواند به شکوفایی اقتصادی و گسترش بازرگانی در این منطقه کمک شایانی کند.

 

مرز مزیت توسعه پایدار ایلام

مسئولان استان ایلام افزون بر مهران و چیلات، ایجاد گذرگاه «هلاله شمالی» را نیز پیگیری و پرونده آن را برای تصویب نهایی به هیأت وزیران ارسال می‌کنند، آنان نزدیکی این مرز به بغداد را مزیت راهبردی می‌دانند و معتقدند که راه‌اندازی آن، امکان دادوستد با استان دیاله را فراهم می‌کند.

مدیران استان تأکید می‌کنند که فعال‌سازی سه گذرگاه رسمی در همسایگی استان‌های واسط، میسان و دیاله عراق توجیه اقتصادی دارد و می‌تواند اشتغال مرزنشینان و حتی مناطق مرکزی و دورتر ایلام را تقویت و از مهاجرت روستاییان جلوگیری کند و کسب‌وکارهای محلی را رونق دهد.

تحولات این روزهای ایلام نشان می‌دهد که مدیران ارشد استان رویکردی فعال و توسعه‌محور در قبال مرز در پیش گرفته‌اند و با سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، تقویت دیپلماسی استانی و پیگیری تجارت متوازن، تلاش می‌کنند مرز را از خط جداکننده به کانون پویا برای همکاری اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی تبدیل کنند.

اگر این روند با انسجام، برنامه‌ریزی و مدیریت دانشی ادامه یابد و به عنوان رویکردی منسجم دنبال شود، استان ایلام می‌تواند جایگاه راهبردی خود را در جغرافیای سیاسی کشور به مزیت اقتصادی پایدار تبدیل کند و نقش‌آفرینی مؤثرتری را در مناسبات ایران و عراق بر عهده گیرد.