شست‌وشوی مغزی به سبک نتانیاهو؛ جنگ با ایران، وسعت حماقت ترامپ را عریان کرد

به گزارش سیاست خارجی ایرنا، روزنامه «آی‌پییر/ i Paper» مستقر در لندن در این گزارش آورده است: شاید دونالد ترامپ حالا بابت جنگ ایران دچار پشیمانی شده باشد. قیمت سوخت در آمریکا در نزدیکی بالاترین سطح تاریخی خود قرار دارد؛ میزان محبوبیت و رضایت از عملکردش به پایین‌ترین سطح رسیده است و نفتکش‌ها همچنان در تنگه هرمز گرفتار مانده‌اند و در نتیجه آن، اقتصاد جهانی خطر ورود به رکود را بیخ گوش خود احساس می‌کند. ترامپ آدمی نیست که مسئولیت اشتباهاتش را بپذیرد. نسخه او از شعار معروف هری ترومن(رئیس جمهوری اسبق آمریکا) که روی میزش در دفتر بیضی کاخ سفید به چشم می‌خورد و روی آن نوشته شده بود «مسئولیت(تصمیمات) همینجا متوقف می‌شود/ مسئولیت با رئیس جمهور است»، چیزی شبیه جمله «مسئولیت همه چیز با دیگران است/ همه مقصرند جز من»، است. با این حال، این بار ترامپ به نکته خوبی اشاره کرده است؛ او می‌تواند از کسی که پایش را به این جنگ باز کرد، خشمگین باشد: بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر (رژیم) اسرائیل.

روزنامه نیویورک‌تایمز ماه گذشته نشست سرنوشت‌سازی را بازسازی کرد که در آن ترامپ ادله نتانیاهو برای بمباران ایران را پذیرفت. این نشست پشت میز اتاق وضعیت کاخ سفید برگزار شد و هر دو نفر در کنار مشاوران ارشد خود حضور داشتند. به گزارش تایمز، «نتانیاهو با لحنی یکنواخت اما مطمئن ارائه‌اش را انجام داد.» او به ترامپ گفت که «می‌توان برنامه موشک‌های بالستیک ایران را ظرف چند هفته نابود کرد و حکومت ایران به اندازه‌ای ضعیف خواهد شد که دیگر قادر به بستن تنگه حیاتی هرمز نخواهد بود. همچنین مدعی شد ایران توان وارد کردن ضربات جدی به منافع آمریکا و متحدانش در منطقه را نخواهد داشت.» نتانیاهو همچنین مدعی شد که حمله نظامی فرصت را برای گروه‌های مخالف فراهم می‌کند تا حکومت را سرنگون کنند و شاید همین ادعا، ترامپ را وسوسه و قانع کرد!

رابرت گِیتس، یکی از چهره‌های برجسته نهاد دفاعی آمریکا که در دولت‌های جمهوری‌خواه و دموکرات به عنوان وزیر دفاع فعالیت کرده بود، این هفته ارزیابی تحقیرآمیزی از استدلال نتانیاهو ارائه داد. او به‌ سی‌بی‌اس گفت که «نتانیاهو در جولای ۲۰۰۹ دقیقا همان حرف‌هایی را به او گفته بود که بعدها در فوریه ۲۰۲۶ در اتاق وضعیت به ترامپ گفت.»

گیتس گفته که در «آن مکالمه رُک و بی‌پرده درباره ایران، به نتانیاهو هشدار داده بود که او تاب‌آوری حکومت ایران را دست‌کم می‌گیرد.» به گفته وی، نتانیاهو در سال ۲۰۰۹ هم این ادعا را مطرح می‌کرد که «حکومت ایران متزلزل است، با اولین حمله فرو می‌پاشد و فرصت هیچ واکنشی پیدا نخواهد کرد.» گیتس تاکید کرد که همان زمان به نتانیاهو این پاسخ داده بود: «سخت در اشتباهی.»

نتانیاهو دهه‌هاست که به شکلی مضحک، دائما هشدار می‌دهد که ایران فقط چند هفته یا چند ماه با ساخت بمب هسته‌ای فاصله دارد. بیایید با هم تاریخچه آن را مرور کنیم:

۱۹۹۲؛ «تصور می‌کنیم که ایران ظرف سه تا پنج سال در توسعه و ساخت بمب هسته‌ای خودکفا خواهد شد» (سخنرانی در کِنِست)

۱۹۹۵؛ ایران «حداکثر سه تا پنج سال» با سلاح هسته‌ای فاصله دارد (در کتابش به نام «مبارزه با تروریسم»)

۱۹۹۶؛ «زمان دستیابی ایران به این هدف بسیار کوتاه شده است» (در سخنرانی نشست مشترک کنگره آمریکا)

۲۰۰۲؛ ایران «با شتاب» به دنبال بمب است (خطاب به یکی از کمیته‌های کنگره آمریکا)

۲۰۰۹؛ «ایران همین حالا توان ساخت یک بمب را دارد» و می‌تواند «ظرف یک یا دو سال چند بمب بسازد»

۲۰۱۰؛ «نمی‌خواهید یک فرقه آخرالزمانی کنترل بمب اتم را در اختیار داشته باشد و این همان چیزی است که در ایران در حال وقوع است» (در مصاحبه با نشریه آتلانتیک)

۲۰۱۲؛ ایران «فقط چند ماه» با توانایی هسته‌ای فاصله دارد

۲۰۱۲؛ ایران به‌زودی «چند ماه، شاید چند هفته» تا دستیابی به اورانیوم غنی‌شده کافی برای نخستین بمب خود فاصله دارد (در سخنرانی معروف «بمب کارتونی» در مجمع عمومی سازمان ملل متحد)

۲۰۱۵؛ اگر توافق هسته‌ای باراک اوباما اجرایی شود، ایران «تنها چند هفته» تا داشتن اورانیوم غنی‌شده کافی برای یک زرادخانه کامل هسته‌ای فاصله خواهد داشت (البته که توافق اجرا شد)

۲۰۲۵: ایران می‌تواند «ظرف چند ماه یا حتی چند هفته» یک سلاح هسته‌ای بسازد

نتانیاهو حدود یک سال پیش یعنی ژوئن ۲۰۲۵، برای نخستین بار ترامپ را متقاعد کرد که ایران را بمباران کند. گفته می‌شود که او خطاب به ترامپ، گفته بود «ببین دونالد، باید با این موضوع مقابله کرد، چون آنها به سرعت پیش می‌روند. نمی‌توانی اجازه بدهی یک ایرانِ هسته‌ای در دوران ریاست‌جمهوری تو شکل بگیرد.» آیا نتانیاهو هنگام عرضه این پیش‌بینی‌های مطمئن، خیلی ساده نتایج ارزیابی نهادهای اطلاعاتی اسرائیل را منتقل می‌کرد؟ لزوما اینطور نیست.

مِئیر داگان، رئیس وقت موساد، در آخرین روز کاری‌اش در سال ۲۰۱۱ به کمیته‌ای در کنست گفت که «ایران پیش از سال ۲۰۱۵ به توان هسته‌ای دست نخواهد یافت.» براساس یک ارزیابی اطلاعاتی که در سال ۲۰۱۲ فاش شد نیز، «موساد باور داشت که ایران هنوز فعالیت‌های مورد نیاز برای تولید سلاح هسته‌ای را انجام نمی‌دهد.» این در حالی است که در همان مقطع نتانیاهو مدعی بود ایران فقط چند ماه با بمب فاصله دارد(!)

البته ترامپ مجبور نبود که حرف نتانیاهو را دراین‌باره باور کند. یافته‌های نهادهای اطلاعاتی خود آمریکا نیز با ادعاهای هشدارآمیز(نتانیاهو) در تضاد بود. تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، پیش از بمباران پارسال، به کمیته‌ای در سنا گفت که «ارزیابی جامعه اطلاعاتی آمریکا همچنان این است که ایران در حال ساخت سلاح هسته‌ای نیست و آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، رهبر معظم ایران(که در بمباران ۲۸ فوریه امسال به شهادت رسید)، برنامه تسلیحات هسته‌ای متوقف‌شده در سال ۲۰۰۳ را دوباره فعال نکرده است.»

ترامپ در آن مقطع گفت که «برایم اهمیتی ندارد که او(گابارد) چه گفته است. من فکر می‌کنم آنها خیلی به ساخت بمب نزدیک بودند.» ماه مارس امسال، یعنی زمانی که گابارد گزارش داد که ایران پس از بمباران سال گذشته میلادی، برنامه غنی‌سازی خود را از سر نگرفته است نیز ترامپ به این جمله بسنده کرد و مدعی شد که «او اشتباه می‌کند.» با این تفاسیر، اینکه کابارد هنوز در سمت خود باقی مانده، برای بسیاری معماست!

مطابق روایتی که جلسه حیاتی اتاق وضعیت در دست داریم، برخی افراد در محفل نزدیکان ترامپ حامی حمله به ایران بودند. گفته می‌شود که پیت هگست، صاحب لقب «وزیر جنگ» که زیاد هم به آن می‌بالد، مشتاق‌ترین فرد بوده است. بعدها به نقل از او گفته شد «سرانجام یک روز باید مسئله ایرانی‌ها را رفع‌ و رجوع کنیم، پس چه بهتر که همین حالا این کار را انجام دهیم.» استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ و هم‌بازی گلف او، و همچنین جرد کوشنر، داماد ترامپ هم از به جمع حامیان پیوستن آمریکا به حمله اسرائیل ملحق شدند.

در سوی مقابل، جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا(سیا)، استدلال‌های نتانیاهو را «مضحک» توصیف کرد و مارکو روبیو، وزیر خارجه و مشاور موقت امنیت ملی دولت ترامپ نیز آنها را «چرندیات» خواند.

بنابراین ترامپ برای اجتناب از حمله به ایران، دلایل کافی و زیادی داشت. تاکر کارلسون، مجری سابق و مطرود شبکه فاکس نیوز که به‌رغم انتقاد از جنگ، میهمان دائمی کاخ سفید بود و در آن رفت‌وآمد داشت، در پادکستی متعلق به نیویورک تایمز گفت که در آستانه عملیات موسوم به «خشم حماسی»، «ترامپ به هیچ‌وجه مشتاق به نظر نمی‌رسید. برای اینکه بگوید اگر این کار را انجام دهیم، آمریکا در صلح خواهد بود، در امنیت خواهد بود یا رفاه بیشتری پیدا می‌کند، هیچ تلاشی نمی‌کرد. چنین حرف‌هایی اصلا وجود نداشت. مطلقا.» کارلسون در ادامه نتیجه‌گیری کرد که «نتانیاهو نفوذ عجیبی بر ترامپ دارد.»

ترامپ در یکی از دیدارهایش با کارلسون، به او گفته بود که «همه‌چیز درست می‌شود» و در پاسخ به پرسش کارلسون که «از کجا می‌دانی»، ترامپ پاسخ داده بود «چون همیشه همین‌طور می‌شود.»

ترامپ دقیقا همان‌طور که در بسیاری از تصمیم‌های مهم زندگی و دوران ریاست‌جمهوری‌اش قابل رویت است، بدون برنامه‌ریزی و فی‌البداهه عمل می‌کند. کارلسون می‌گوید که او به ترامپ هشدار داده بود که جنگ با ایران می‌تواند ریاست‌ جمهوری‌اش را نابود کند و در صورت چنین جنگی، مسئولیت تنها و تنها برعهده شخص ترامپ خواهد بود. ترامپ شب انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۲۴ گفته بود که منتقدانش او را به تمایل برای به‌راه انداختن جنگ متهم می‌کنند؛ او آن زمان گفته بود که «من قصد شروع جنگ‌ها را ندارم؛ بلکه جنگ‌ها را پایان می‌دهم»!

با این حال، همان‌طور که «پیتر برگِن» در کتاب «ترامپ و ژنرال‌هایش» نوشته است، ترامپ در دوره نخست ریاست‌ جمهوری‌اش هم دائما خواستار «گزینه‌های نظامی» برای حمله به ایران بود و چندین بار هم تا آستانه اقدام پیش رفت.

ترامپ تا اینجای کار، ظرف کمتر از هجده ماه از دوره دوم ریاست‌ جمهوری‌اش، نه‌تنها ایران بلکه یمن، سومالی، نیجریه و ونزوئلا را هم بمباران کرده است. او همچنین تهدید کرده است که به کوبا، پاناما، گرینلند و حتی کانادا هم حمله خواهد کرد. هرچند نتانیاهو شاید موفق به دستکاری ذهن ترامپ و فریب او شده باشد، اما واقعیت این است که او فقط برای امیال عمیق و عطش جنگ‌طلبی ترامپ خوراک تامین کرده است. صرف نظر از هر گونه پشیمانی احتمالی که ممکن است ترامپ داشته باشد، این جنگ در نهایت متعلق به او و مسئولیتش با شخص اوست.