بقائی: در رابطه با اموال آزادشده ایران، هر طور که به صرفه و صلاح کشور باشد، تصمیم می‌گیریم

پویاخبر - تهران- سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش ایرنا گفت: در رابطه با اموال آزادشده ایران، هر طور که به صرفه و صلاح کشور باشد، تصمیم می‌گیریم. در رابطه با خرید کالا، وزارت کشاورزی ما و سایر بخش‌هایی که متولی امر هستند، هر آن‌طور که تشخیص بدهند، هم بر اساس قیمت و هم بر اساس کیفیت، تصمیم می‌گیرند. لذا هیچ محدودیتی در این رابطه وجود ندارد.

به گزارش خبرنگار سیاست خارجی ایرنا، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری امروز خود ضمن تسلیت ایام شهادت امام سوم شیعیان درباره فرهنگ و شعر عاشورایی گفت: فرهنگی که طی قرن‌ها در شعر و ادب در آیین‌ها و سنت‌ها در زندگی و حیات روزمره ما در تربیت خانوادگی و در حافظه جمعی این ملت حضور داشته و نسل‌های پیاپی رو پرورش داده است. شاید به همین دلیل است که هرگاه ملت ایران در معرض آزمون‌های بزرگ تاریخی قرار می‌گیرد بسیاری از ارزش‌هایی که در رفتار جمعی خود نشان می‌دهد؛ شباهتی آشکار با آموزه‌های عاشورا داشته است.

 

اموال مسدودشده ایران برای استفاده آزادانه در دسترس است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «گمانه‌زنی‌ها و ادعاهای رسانه‌ای درباره نحوه خرج کردن دارایی‌های ایران چه از محل اموال بلوکه شده و چه از محل فروش نفت، منتشر شده است، با توجه به اینکه برخی ادعا کردند که ایران محدودیتی در استفاده از این دارایی‌ها دارد و موارد مصرفی آنها هم در برخی اظهارنظرها و ادعاها مطرح شده که برای مثال شامل خرید مواد غذایی از آمریکاست، لطفا بفرمایید که آیا در استفاده از درآمد حاصل از فروش نفت و نیز دارایی‌های مسدود شده، محدودیتی وجود دارد؟ و چه سازوکاری برای آن طراحی شده، چه بازه زمانی برای بازگشت پول‌ها به عنوان گام اعتمادساز طرف مقابل پیش‌بینی شده است؟» گفت: بله، ادعای رسانه‌ای را دیدم. برای ما جالب است که فلسفه و هدف جنگ، که قبلاً اعلام کرده بودند از بین بردن تمدن و فروپاشی ایران است، تقلیل پیدا کرده به ثروتمندتر کردن کشاورزان آمریکایی.

بقائی افزود: ما در رابطه با اموال آزادشده ایران، هر طور که به صرفه و صلاح کشور باشد، تصمیم می‌گیریم. در رابطه با خرید کالا، وزارت کشاورزی ما و سایر بخش‌هایی که متولی امر هستند، هر آن‌طور که تشخیص بدهند، هم بر اساس قیمت و هم بر اساس کیفیت، تصمیم می‌گیرند. لذا هیچ محدودیتی در این رابطه وجود ندارد. مجوزهایی که در رابطه با بحث فروش نفت صادر شد، از دیروز اجرایی شده است. سایر موارد هم مشخصاً در رابطه با هزینه‌کرد از دارایی‌های محدودشده یا مسدودشده ایران به همین ترتیب است. آقای دکتر همتی دیروز توضیحات مفصلی در این رابطه داد. مهم این است که اموال مسدودشده ایران در دسترس است و برای استفاده آزادانه ایران، هر طور که تشخیص بدهد، برای تأمین کالاهایی که مدنظر کشور است، قابل استفاده خواهد بود.

 

ایران، آمریکا و لبنان بر سازوکار نظارت بر توقف جنگ تفاهم کردند

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی مبنی بر سازوکار «واحد مدیریت منازعه» در پرونده لبنان که در قالب مذاکرات سوئیس به توافق طرفین رسید، گفت: ما از ابتدای تفاهم آتش‌بس، یعنی از ۱۹ فروردین‌ماه تا امروز، شاهد تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی علیه لبنان بوده‌ایم. تعهد به توقف جنگ در لبنان یکی از اجزای لاینفک هم تفاهم آتش‌بس فروردین‌ماه و هم توافق خاتمه جنگ در یادداشت تفاهم مورخ ۲۸ خردادماه بوده است. تعهد آمریکا در این زمینه کاملاً روشن است و هیچ عذر و بهانه‌ای برای تداوم اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی در لبنان قابل پذیرش نیست.

وی ادامه داد: سازوکاری که درباره آن تفاهم شده، با حضور طرف‌های ذی‌ربط، یعنی آمریکا، ایران، میانجیگران و دولت لبنان، شکل خواهد گرفت. این سازوکار ناظر بر حسن اجرای مفاد بند نخست یادداشت تفاهم، به‌ویژه در ارتباط با توقف جنگ در لبنان، خواهد بود و همچنین تلاش خواهد کرد از بروز برخوردهای نظامی جلوگیری کند. البته درباره جزئیات این سازوکار هنوز باید کار بیشتری انجام شود. در نشست سوئیس درباره اصل موضوع تفاهم حاصل شد، اما با توجه به پیچیدگی مسئله و تعدد طرف‌های درگیر و ذی‌مدخل، قاعدتاً در روزهای آینده باید درباره جزئیات آن گفت‌وگوهای بیشتری صورت گیرد و تفاهم‌های تکمیلی حاصل شود.

 

پس از اظهارات تهدیدآمیز مقامات آمریکایی، نشست چهارجانبه تشکیل نشد و تبادل پیام از طریق میانجی‌ها صورت گرفت

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ونس اخیراً مدعی شده که هیئت ایرانی، برخلاف برخی اخباری که منتشر شده، پس از تهدیدات ترامپ جلسه مذاکره را ترک نکرد و گفت‌وگوها تا ساعت ۱ بامداد ادامه داشت. با توجه به اینکه این اظهارات با برخی روایت‌های قبلی درباره علت توقف مذاکرات در تعارض به نظر می‌رسد، روایت دقیق جمهوری اسلامی ایران از آنچه در آن جلسه رخ داد چیست؟» گفت: من همیشه به شما قول دادم روایت برایتان نگویم؛ واقعیت را بگویم. جلسه چهارجانبه با حضور ایران، آمریکا و دو میانجی از حدود ساعت ۳ بعدازظهر شروع شد و حدود یک ساعت و نیم ادامه پیدا کرد. قرار بر این شد که پس از یک وقفه کوتاه نیم‌ساعته، جلسه ادامه پیدا کند.

وی ادامه داد: در همین فاصله، ما با اظهارات مهم و تهدیدآمیز مقامات آمریکایی مواجه شدیم. نشست چهارجانبه پس از آن تشکیل نشد و بحثی که ادامه یافت، تبادل پیام از طریق میانجی‌ها بود. لذا ما پس از تصمیم به توقف مذاکرات به صورت چهارجانبه، هیچ تماس مستقیمی با طرف آمریکایی نداشتیم. تصمیم ایران در پیشبرد اهداف کشور این بود که ما از طریق میانجی‌ها به تبادل پیام ادامه بدهیم. نتیجه‌اش را هم همگی شاهد بودید.

 

قرار نیست جایگاه اروپا با «نق‌زنی» ارتقا پیدا کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «به نظر می‌رسد اروپایی‌ها خواهان ایفای نقش فعال در بحث مذاکرات هستند؛ چرا که وزیر خارجه فرانسه مدعی شده است که هر تصمیمی درباره رفع تحریم‌های سازمان ملل باید با نظر و مشارکت قدرت‌های اروپایی در شورای امنیت همراه باشد. موضع وزارت خارجه را نسبت به این اظهارات چیست؟» گفت: خود کرده را تدبیر نیست. اروپایی‌ها به دلیل رفتار خود در این، دو سال، خود را به حاشیه راندند. ما فراموش نکنیم که در جریان داستان موسوم به اسنپ‌بک، طرف‌های اروپایی هیچ اختیار و اراده‌ای از خودشان نشان ندادند و رفتار بسیار غیرمسئولانه‌ای داشتند. در جریان دو جنگ تحمیلی علیه جمهوری اسلامی ایران نیز مواضع بسیار ناشایستی اتخاذ کردند و دنیا شاهد این رفتار است. این رفتار غیرمسئولانه قطعاً باعث اعتبار و افزایش جایگاه طرف‌های اروپایی نخواهد شد. اروپا اگر می‌خواهد در موضوعات بین‌المللی نقش ایفا کند، باید رویکردهای خود را تغییر دهد، تصمیم بگیرد رفتار مستقل و مسئولانه‌ای داشته باشد؛ با نق‌زنی قرار نیست جایگاه اروپا ارتقا پیدا کند.

 

به عنوان عضو معاهده منع اشاعه و کشوری که متعهد به موافقت‌نامه‌های پادمان است، روال جاری را ادامه خواهیم داد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «مقام‌های آمریکایی مدعی آغاز گفت‌وگوهای هسته‌ای شده‌اند و گفته‌اند که ایران با پذیرش بازرسان هسته‌ای موافقت کرده است. این در حالی است که شورای حکام اخیراً با فشار آمریکا و سه کشور اروپایی، قطعنامه‌ای علیه ایران تصویب کرد. اولاً، آیا هیئت نمایندگی ایران در سوئیس دیداری با گروسی داشت؟ ثانیاً، آیا قرار است ایران به بازرسان آژانس برای حضور در سایت‌هایی که در دو جنگ تحمیلی به آن حمله شده، دسترسی بدهد؟» گفت: پاسخ کوتاه هر دو سؤال: خیر. ما نه دیداری با مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی داشتیم و نه برنامه‌ای برای بازرسی آژانس از تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده ایران ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی داریم. اساساً در این زمینه هیچ شیوه‌نامه‌ای وجود ندارد. ما به عنوان عضو معاهده منع اشاعه، به عنوان کشوری که متعهد به موافقت‌نامه‌های پادمان است، روال جاری را ادامه خواهیم داد وروال جاری هم خیلی روشن است.

وی ادامه داد: در رابطه با قطعنامه شورای حکام نیز لازم است من از این فرصت استفاده کنم و از کشورهایی که مسئولانه تصمیم گرفتند با این حرکت سیاسی آمریکا و کشورهای اروپایی،همراهی نکنند، تقدیر کنم. رأی منفی روسیه، چین و نیجر بسیار ارزشمند بود. همچنین کشورهایی که با رأی ممتنع خود، به نوعی مخالفت خود را با این تحرک سیاسی آمریکا و سه کشور اروپایی ابراز کردند. البته ما بسیار گله‌مند هستیم از بعضی از کشورهای منطقه که علی‌رغم اینکه شاهد اقدام جنایتکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی بودند، باز به این قطعنامه رأی مثبت دادند. این در حالی است که دیدیم اگر یک ترقه کوچک کنار تأسیسات اتمی‌شان منفجر شود، به چه نوع برخوردی متوسل می‌شوند. بنابراین این رفتار دوگانه قابل قبول نیست از طرف ما.

 

تعهد آمریکا رفع همه تحریم‌های اولیه، ثانویه و بین‌المللی علیه ایران است/ مجوز فروش نفت ایران با پوشش بانکی، بیمه‌ای و حمل‌ونقلی صادر شد

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره لغو تحریم های ایران توسط آمریکا و تضمین ارائه شده از سوی واشنگتن در این خصوص گفت: آنچه روز گذشته صادر شد، مجوز لازم برای فروش نفت ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات نفتی، به همراه تمامی الزامات و ملزومات مرتبط با این حوزه بود. به این معنا که مسائل مربوط به بیمه، حمل‌ونقل و خدمات بانکی نیز باید در چارچوب این مجوز رعایت و تسهیل شود.

وی ادامه داد: در خصوص سایر تحریم‌ها که رفع آنها نیز یکی از تعهدات آمریکا بر اساس یادداشت تفاهم است، قرار است در این بازه زمانی ۶۰ روزه گفت‌وگوهای بیشتری انجام شود. تعهد آمریکا در این زمینه روشن است و شامل رفع تمامی تحریم‌ها، اعم از تحریم‌های اولیه، ثانویه و همچنین تحریم‌هایی می‌شود که در سطح سازمان‌های بین‌المللی علیه ایران وضع شده‌اند. طبیعتاً درباره جزئیات این موضوع باید در روزهای آینده گفت‌وگو و رایزنی بیشتری صورت گیرد و امیدواریم این مذاکرات به نتیجه مطلوب برسد.

 

توانمندی دفاعی و موشکی ایران هیچ‌گاه موضوع مذاکره با هیچ طرفی نخواهد بود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا در این دوره مذاکرات درباره مسائل موشکی ایران صحبتی شده و آیا قرار است در آینده بشود یا خیر؟» گفت: مطلقا. موضوع توانمندی دفاعی و موشکی ایران به هیچ عنوان نه بخشی از گفت‌وگوهای ما بوده و نه هیچ‌گاه موضوع مذاکره با هیچ طرفی خواهد بود.

 

هیچ عذر و بهانه‌ای برای تداوم اقدامات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی در لبنان قابل پذیرش نیست

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره نحوه مدیریت تنش در لبنان براساس تفاهم اسلام ‌آباد و اینکه  آیا زمانی برای عقب‌نشینی نیروهای صهیونیستی از خاک لبنان در نظر گرفته شده است؟ و چه کشورهایی در این زمینه حضور دارند؟، گفت: ما از ابتدای تفاهم آتش‌بس، یعنی از ۱۹ فروردین‌ماه تا به امروز، شاهد تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی علیه لبنان بودیم. تعهد به توقف جنگ در لبنان یکی از اجزای لاینفک هم تفاهم آتش‌بس ۱۹ فروردین بود و هم توافق خاتمه جنگ، یادداشت تفاهم مورخ ۲۸ خرداد ماه. تعهد آمریکا کاملاً روشن است و هیچ عذر و بهانه‌ای برای تداوم اقدامات غیرقانونی و تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی در لبنان قابل پذیرش نیست.

بقائی ادامه داد: سازوکاری که در موردش تفاهم شد، با حضور طرفین، یعنی آمریکا و ایران و میانجیگران و دولت لبنان، ناظر بر این است که هم بر حسن اجرای مفاد بند ۱ یادداشت تفاهم، مشخصاً در رابطه با توقف جنگ در لبنان، نظارت کند و هم از بروز برخوردهای نظامی جلوگیری کند. جزئیات آن باید بیشتر مورد بررسی قرار گیرد. در مورد اصل آن در نشست سوئیس تفاهم شد. قاعدتاً موضوع پیچیده است و با توجه به طرف‌هایی که در این موضوع ذی‌مدخل هستند، طی روزهای آینده باید جزئیات بیشتری درباره آن مورد تفاهم قرار گیرد.

 

مطالبه‌گری خود را درباره نقش فعالانه برخی از کشورهای منطقه در تجاوز به ایران ادامه می‌دهیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «ادعاهای مکرر و به نوعی اذعان مقام‌های آمریکایی، از جمله رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر همکاری و دست داشتن برخی از مقام‌های منطقه‌ای، از جمله اردن، کویت و امارات، در حمله به ایران، آیا قصد دارید پیگیری حقوقی در این رابطه انجام دهید و این اظهارات را مبنای دریافت غرامت از کشورهای منطقه قرار دهید یا خیر؟» گفت:  ما شواهد و ادله کافی داریم برای اینکه اثبات کنیم برخی از کشورهای منطقه، همان کشورهایی که نام بردید، متأسفانه در جریان تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نقش فعالانه داشتند.این موضوع را قاعدتاً رها نخواهیم کرد. هم مستندسازی می‌کنیم و هم مطالبه‌گری خواهیم کرد.

وی ادامه داد: اینکه مقام‌های آمریکایی نیز صحه گذاشته‌اند و به مشارکت برخی از کشورهای منطقه در تجاوز نظامی علیه ایران اذعان کرده‌اند، مسئولیت این کشورها را سنگین‌تر می‌کند.همه می‌دانیم که اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران یک اقدام خلاف قانون و یک اقدام تجاوزکارانه بود و هر طرفی که به هر نحوی، از جمله از طریق در اختیار گذاشتن سرزمین، امکانات و فضای خود، به این اقدام غیرقانونی و تجاوزکارانه مساعدت کرده باشد، مسئولیت بین‌المللی خواهد داشت. حتماً ما از هر فرصت و ابزاری استفاده خواهیم کرد.

 

طرف اصلی ایران در اجرای یادداشت تفاهم، دولت آمریکاست/ اگر طرف مقابل به تعهداتش عمل نکند، ایران یک‌جانبه به اجرای تعهدات ادامه نخواهد داد

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره «ارتباط میان تحولات لبنان و تداوم نقض آتش بس توسط رژیم صهیونیستی و اینکه اگر این حملات همچنان ادامه پیدا کند، آیا سازوکار عملی مشخصی برای جلوگیری از شکست روند مذاکرات و دیپلماسی در نظر گرفته شده است؟» گفت: ما با رویکردی مسئولانه و با حسن نیت از همه ابزارهای موجود برای اطمینان از اجرای تعهدات طرفین استفاده کرده‌ایم. همان‌طور که خودمان به تعهداتمان عمل می‌کنیم، انتظار داریم طرف مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشد. بر اساس یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد، طرف ما دولت آمریکاست. ما بر اصل «تعهد در برابر تعهد» تأکید کرده‌ایم. در صورتی که طرف‌های مقابل به تعهدات خود عمل نکنند، نمی‌توانند انتظار داشته باشند که ایران به‌صورت یک‌جانبه به اجرای تعهدات خود ادامه دهد.

وی ادامه داد: علاوه بر این، سازوکاری که در جریان نشست سوئیس درباره آن توضیح داده شد، با هدف کمک به اجرای تعهدات و جلوگیری از بروز تنش‌های بیشتر ایجاد شده است. امیدواریم این سازوکار بتواند گامی مؤثر در راستای اجرای تعهد مندرج در بند نخست یادداشت تفاهم باشد.

 

فرانسه اگر تمایل دارد به عنوان کشور مسئولیت‌پذیر در سطح بین‌المللی شناخته شود، حتماً باید در رویکردهای خود تجدید نظر کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهای وزیر خارجه فرانسه درباره ایفای نقش در مذاکرات ایران و آمریکا، گفت: با یک شعر این را جواب می‌دهم که گفت: آری لاف می‌زن لاف لاف/ در غریبی بس‌توان گفتن گزاف. این حرف‌ها لاف در غریبی است و آواز در بازار مسگری. من عذر می‌خواهم که این تعابیر را به کار می‌برم، به خاطر اینکه متأسفانه برخی کشورهای اروپایی عادت کرده‌اند که هم از یک سو خودشان را از روندهای بین‌المللی به حاشیه برانند و از طرف دیگر هر روندی که راه می‌افتد به نوعی درصدد تخریب و کارشکنی برآیند.

وی ادامه داد: این رویکردها و این رفتارها زیبنده کشوری مثل فرانسه باشد. فرانسه اگر تمایل دارد به عنوان کشور مسئولیت‌پذیر و دارای جایگاه در سطح بین‌المللی شناخته شود، حتماً باید در رویکردهای خودش تجدید نظر کند و به جای چنین اظهاراتی تصمیم بگیرد که رویکرد منطقی در قبال تحولات منطقه ما داشته باشد. متأسفانه در این یک سال اخیر، کشورهای اروپایی به همان ارزش‌هایی که خودشان را مدعی انحصاری آن می‌دانستند، حاکمیت قانون، احترام به حقوق بین‌الملل، احترام به اصول منشور، احترام به حقوق بشر، به همه این‌ها پشت پا زده‌اند.

 

دغدغه اصلی ایران در مذاکرات، تأمین حقوق و منافع ملی است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که از مذاکرات سوئیس تا رایزنی در عمان، اصلی‌ترین نگرانی و دغدغه ایران چیست؟ همچنین شنیده‌ایم که آقای دکتر قالیباف قرار است به چین سفر کنند. آیا می‌توانید زمان این سفر را اعلام کنید؟» گفت: در مورد سفر آقای قالیباف به چین، باید از بخش‌های ذی‌ربط در مجلس شورای اسلامی سؤال کنید. اصل موضوع سفر وجود دارد و قرار است چنین سفری انجام شود، اما درباره زمان آن، روابط عمومی مجلس شورای اسلامی اطلاع‌رسانی خواهد کرد.

وی ادامه داد: اما درباره دغدغه اصلی ایران، باید گفت که حفظ و تأمین منافع و حقوق ملی جمهوری اسلامی ایران اولویت اصلی ماست. منافع ایران کاملاً روشن و مشخص است. آنچه ما در حوزه هسته‌ای و همچنین در زمینه رفع تحریم‌ها دنبال می‌کنیم، بارها تشریح و تبیین شده است. فکر می‌کنم در این زمینه هیچ ابهامی وجود ندارد که جمهوری اسلامی ایران از مسیر دیپلماسی به دنبال تأمین چه حقوق و منافعی است.

 

آزادسازی دارایی‌ها باید امکان استفاده کامل ایران از منابع خود را فراهم کند

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این پرسش که «درباره جزئیات آزادسازی اموال ایران که قرار است آزاد شود، آیا برنامه مشخصی میان ایران و آمریکا وجود دارد؟ آیا زمان‌بندی یا کارگروه ویژه‌ای برای این موضوع تعیین شده است؟» گفت:  ما یک کارگروه برای نظارت بر اجرای تعهدات طرفین داریم. اما در رابطه با موضوع خاص آزادسازی دارایی‌های محدودشده یا مسدودشده ایران، آنچه برای ما اهمیت دارد این است که بتوانیم دسترسی آزادانه به این دارایی‌ها داشته باشیم.

بقائی افزود: این دسترسی باید به گونه‌ای باشد که بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بتواند بر اساس تشخیص و نیازهای خود، از این منابع برای تأمین مالی و خرید کالاهای مورد نیاز استفاده کند.

 

ما برای کار رسانه‌ای و تبلیغاتی به سوئیس نرفته بودیم/ جزئیات و شکل و نحوه انجام آزادسازی دارایی‌های، ایران تعهد آمریکاست

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در خصوص پول‌های مسدود شده، خبرهایی داریم در خصوص اینکه ۶ میلیارد از آن پول‌های بلوکه‌شده مال ایران است و ۶ میلیارد دیگر را قطر قرار است به صورت وام بدهد که بعدا در صورت آزادسازی پول‌های مسدود شده ایران، پول قطر، پرداخت شود. آیا این روند پول‌های مسدود شده به این شکل است و آیا قطر وارد این موضوع شده است؟ در خصوص علت خروج خبرنگاران از نشست سوئیس هم بفرمایید»، گفت: مهم برای ما این است که به دارایی‌های به ناحق مسدود ایرانیان دسترسی داشته باشیم و بتوانیم از آن‌ها استفاده کنیم برای تأمین هر آنچه که ایران به آن نیازمند است. اینکه جزئیات آن به چه شکل و به چه نحو انجام خواهد شد، تعهد آمریکاست. متن یادداشت تفاهم را شما در نظر داشته باشید؛ متن یادداشت تفاهم خاتمه جنگ، لذا آن بخش‌هایش به ما ارتباط پیدا نمی‌کند.آن چیزی که به ما ارتباط پیدا می‌کند، اطمینان از ایفای تعهد توسط طرف مقابل است.

بقائی افزود: در رابطه با خروج خبرنگاران از محل اجلاس، ما برای کار رسانه‌ای و تبلیغاتی نرفته بودیم سوئیس. هدف ما مشخص بود. این نشست در راستای مطالبه‌گری و پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل طبق یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد بود. هر آن چیزی که باعث شود این اصل و این هدف اصلی به نوعی تحت‌الشعاع قرار بگیرد، از نظر ما ضرورت ندارد و بر همین اساس احساس کردیم که نیازی به چنین برنامه‌های رسانه‌ای و چنین پوششی نیست.

 

نه فقط مردم آمریکا، بلکه کل دنیا مخالفت خود را به شیوه‌های مختلف با اقدامات آمریکا در تحمیل جنگ‌های بی‌پایان اعلام کرده‌اند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در حالی که مقامات آمریکایی مکرراً مدعی هستند که جنگ علیه ایران برای امنیت و منافع ملی آمریکا صورت گرفته است، نتایج جدید نظرسنجی منتشر شده نشان می‌دهد که سه‌چهارم مردم آمریکا حامی پایان جنگ با ایران هستند. طبق نظرسنجی جدید سی‌بی‌اس نیوز، ۷۸ درصد آمریکایی‌ها اعلام کرده‌اند که همین الان جنگ باید متوقف شود. نظر شما در این خصوص چیست؟» گفت: مشخص است این جنگ، جنگ تحمیلی است؛ جنگی است که هیئت حاکمه آمریکا و رژیم صهیونیستی بر مردم ایران و بر منطقه تحمیل کرده‌اند، با هزینه گزاف هم برای آمریکایی‌ها، هم برای منطقه ما و هم برای کشور ما. لذا اینکه مردم آمریکا خواستار پایان این جنگ بودن و مخالفت با اقدام دولتمردانشان در تحمیل این جنگ غیرقانونی، به نظرم امری کاملاً طبیعی است. نه فقط مردم آمریکا، بلکه کل دنیا مخالفت خود را به شیوه‌های مختلف با اقدامات آمریکا در تحمیل جنگ‌های بی‌پایان بر منطقه ما و بر سایر مناطق دنیا اعلام کرده‌اند.

 

هماهنگی میان ایران و عمان برای اطمینان از تردد ایمن کشتی‌ها در تنگه هرمز ادامه دارد

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اینکه «با توجه به اینکه قرار است تنگه هرمز با ترتیبات جدیدی مدیریت شود، نقش عمان در مدیریت تنگه هرمز چه خواهد بود؟» گفت:  عمان و ایران هر دو از کشورهای ساحلی تنگه هرمز هستند. برای اطمینان از تردد ایمن کشتی‌ها از این مسیر راهبردی، لازم است هماهنگی‌های لازم میان دو کشور صورت گیرد. گفت‌وگوها و هماهنگی‌های لازم میان ایران و عمان در این زمینه در حال انجام است. در جریان سفر آقای قالیباف به مسقط نیز این موضوع میان طرفین مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

 

آنچه در مذاکرات به دست آمده، تنها بخشی از حقوق تضییع‌شده ایران است

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی مبنی بر تعهدات داده شده از سوی ایران به آمریکا در ازای امتیازهای گرفته شده در این مذاکرات گفت: ما امتیازی دریافت نکرده‌ایم. آنچه تاکنون اتفاق افتاده، صرفاً بازپس‌گیری بخشی از حقوق تضییع‌شده ایران از طرف آمریکایی بوده است.بنابراین باید همواره این نکته را مدنظر داشته باشیم که وقتی از اموال مسدودشده یا محدودشده ایران سخن می‌گوییم، درباره «امتیاز» صحبت نمی‌کنیم. این دارایی‌ها متعلق به مردم ایران بوده و هست. همچنین در موضوع لغو محاصره دریایی نیز با یک اقدام غیرقانونی مواجه بودیم که از سوی آمریکا تحمیل شده بود. از این رو، رفع این محدودیت‌ها به معنای اعطای امتیاز به ایران نیست، بلکه به معنای بازگرداندن حقوقی است که پیش‌تر از ایران سلب شده بود.

 

به عنوان همسایگان دائمی در منطقه باید بتوانیم سازوکارهایی مبتنی بر اعتماد و تفاهم متقابل ایجاد کنیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «خبری منتشر شده به نقل از یکی از مقامات قطر مبنی بر برگزاری نشست ایران و کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس. جزئیات بیشتری از این نشست را می‌توانید بفرمایید و اینکه موضع وزارت خارجه در این خصوص و در مورد ادامه همکاری‌ها با کشورهای حاشیه خلیج فارس در دوران پسا جنگ چیست» گفت: همیشه گفته‌ایم ما با کشورهای منطقه به عنوان همسایگان دائمی باید بتوانیم سازوکارهایی مبتنی بر اعتماد و تفاهم متقابل ایجاد کنیم برای اطمینان از امنیت همه کشورهای منطقه. به این اصل همچنان پایبند هستیم. قبلاً خودمان هم پیشنهاد کرده بودیم که در این راستا گفت‌وگو صورت بگیرد بین همه کشورهای منطقه.

وی ادامه داد: ما از هر ابتکاری که در راستای تقویت و تأمین امنیت دسته‌جمعی در منطقه باشد، بدون مداخله و حضور نیروهای نظامی بیگانه که نشان داده‌اند حضورشان جز ناامنی، تفرقه و جنگ چیزی به بار نمی‌آورد، حمایت می‌کنیم. آماده‌ایم که در این زمینه‌ها با همه کشورهای منطقه گفت‌وگو کنیم.

 

متن یادداشت تفاهم صراحت دارد که آغاز مذاکره درباره هسته‌ای و تحریم‌ها منوط به اجرای بندهای مشخصی از یادداشت تفاهم است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره طرح موضوع هسته‌ای در مذاکرات سوئیس گفت:   موضوع هسته‌ای در کنار موضوع رفع تحریم‌ها، دو موضوعی است که بر اساس یادداشت تفاهم قرار است در بازه زمانی ۶۰ روزه درباره آن‌ها صحبت شود. اما متن یادداشت تفاهم صراحت دارد که آغاز مذاکره درباره این دو موضوع منوط به اجرای بندهای مشخصی از یادداشت تفاهم است. ما در حال تلاش هستیم برای اینکه همه این بندها به عنوان پیش زمینه‌های شروع مذاکرات محقق شود. بخشی محقق شده، بخشی در حال اجراست.

وی ادامه داد: اما در نشستی که در سوئیس برگزار شد، به غیر از بیان کلی مواضع توسط طرف آمریکایی، ما هیچ گفت‌وگوی جزئی درباره موضوع هسته‌ای نداشتیم. آن‌ها مواضع خود را بیان کردند، ما هم پاسخ مقتضی دادیم. در رابطه با تحریم‌ها نیز به همین ترتیب مواردی را به صورت بسیار کلی مطرح کردند. لذا فکر می‌کنم برای شروع مذاکرات درباره این دو موضوع باید ببینیم وضعیت اجرای تعهدات طبق یادداشت تفاهم به چه سمت و سویی می‌رود.

 

تدابیر لازم برای حضور مردم افغانستان در مراسم تشییع رهبر شهید اتخاذ شده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «پیش‌بینی می‌شود شمار قابل توجهی از مردم کشورهای همسایه، به‌ویژه افغانستان، مشتاق حضور در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب باشند. تدابیر وزارت امور خارجه و سفارتخانه ایران در کابل در این زمینه چیست؟» گفت:  حتماً ما انتظار داریم که تعداد زیادی از مردم افغانستان در این مراسم تاریخی شرکت کنند. تدابیر لازم از طرف سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل و همین‌طور کنسولگری‌های مربوطه اتخاذ شده است.  هر اقدامی که بتوانیم برای تسهیل این کار انجام دهیم، حتماً دریغ نخواهیم کرد.

 

سازوکار امنیتی منطقه باید بر پایه همکاری کشورهای منطقه باشد؛ حضور آمریکا موجب ناامنی و تفرقه است

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ به این پرسش که «با توجه به سفر قریب‌الوقوع وزیر خارجه امریکا به کشورهای امارات، کویت و بحرین، آیا این اقدام را می‌توان نشانه‌ای از تلاش واشنگتن برای ایجاد یک ساختار امنیتی در منطقه بر پایه این تفاهم‌نامه دانست؟» گفت:این موضوع را باید از خود آمریکا و طرف‌های منطقه‌ای سؤال کرد. آنچه برای ما اهمیت دارد این است که هرگونه سازوکار امنیتی در منطقه، باید صرفاً بر پایه تفاهم و همکاری میان کشورهای منطقه شکل بگیرد.

وی ادامه داد: حضور نظامی آمریکا در منطقه نشان داده است که چه پیامدها و آسیب‌هایی برای منطقه و کشورهای آن به همراه داشته است. ما امیدواریم کشورهای منطقه از تجربه این چند ماه و سال‌های گذشته درس گرفته باشند.حضور نظامی آمریکا عملاً موجب تفرقه، جدایی و ناامنی در منطقه شده است و کشورهای منطقه باید این واقعیت را مدنظر قرار دهند که آزموده را آزمودن خطاست.

 

آینده روابط ما با کشورهای منطقه نمی‌تواند بدون تأثیرپذیری از تحولات چند ماه اخیر باشد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «با توجه به دخالت امارات در جنگ اخیر علیه ایران، می‌خواستم بدانم که در پسا جنگ، روابط سیاسی و اقتصادی چه وضعیتی خواهد داشت؟ آیا برنامه‌ای داریم که هاب تجاری و از امارات و دبی تغییر بدهیم؟  گفت:  آینده منطقه و آینده روابط ما با کشورهای منطقه نمی‌تواند بدون تأثیرپذیری از تحولات چند ماه اخیر باشد. ما از ناحیه رفتار نامناسب برخی از کشورهای منطقه و همدستی با طرف‌های متجاوز آسیب زیادی متحمل شدیم و این موضوعی است که حتماً در حافظه جمعی ایرانیان باقی خواهد ماند.

وی ادامه داد: ما انتظار داریم کشورهایی که متأسفانه در جریان جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی امکانات‌شان، قلمروشان و حمایت سیاسی‌شان را در اختیار طرف‌های متجاوز قرار دادند، از هر فرصتی استفاده کنند برای جبران اتفاقاتی که افتاد. از نظر جمهوری اسلامی ایران، ما اصرار داریم که روابط بین کشورهای منطقه بر اساس احترام، حسن همجواری و رعایت حاکمیت ملی یکدیگر باشد؛ اما از این طرف تجربه تلخ تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی و همراهی و همدستی کشورهای منطقه را نمی‌توانیم حتماً فراموش کنیم. لذا حتماً در تنظیم روابط‌مان در آینده، این موضوعات مد نظر خواهد بود.

 

خروج نیروهای نظامی آمریکا از منطقه پیرامونی ایران را با دقت رصد می‌کنیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «یکی از مواردی که در تفاهم اولیه مطرح شده بود، بحث لزوم خروج نیروهای عملیاتی آمریکا از منطقه است. ابهاماتی در این زمینه وجود دارد. این نیروها مشخصاً کدام هستند؟ همان نیروهایی که در ورودی‌های دریایی مستقر هستند، نام‌ها و ناوچه‌ها. ما بحث پایگاه‌های آمریکا در منطقه را داریم، به‌ویژه پایگاه پنجم در بحرین. تکلیف این پایگاه‌ها چیست؟ آیا نیروهای رزمی آمریکا از این پایگاه هم خارج خواهند شد یا نه؟» گفت: دو تعهد مشخص در متن یادداشت تفاهم دیده شده است. یکی اینکه تا ظرف ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای نظامی آمریکا باید از منطقه پیرامونی ایران خارج شوند. این گزاره که در بند ۴ یادداشت تفاهم درج شده، در حین گفت‌وگوها باید درباره جزئیاتش بحث شود.یک تعهد دیگر هم آمریکا پذیرفته و آن اینکه در بازه زمانی مذاکرات، به نیروهای نظامی موجود خود در منطقه اضافه نکند. در هر دو موضوع، ما با دقت رصد می‌کنیم و پیگیری می‌کنیم برای اجرا. و بند ۴ را قاعدتاً باید در حین گفت‌وگوها و مذاکرات آینده درباره جزئیات و ابعاد آن به جمع‌بندی برسیم.

 

دولت کویت موظف است طبق مقررات بین‌المللی اجازه دسترسی کنسولی به این شهروندان ایرانی را بدهد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آخرین وضعیت چهار شهروند بازداشت‌شده در کویت را بفرمایید. آیا اجازه دیدارهای کنسولی از طرف کویت داده شده است یا خیر؟» گفت:  آخرین اطلاعاتی که من دارم این است که متأسفانه مقامات کویتی همچنان از ایفای تعهدات حقوقی خود طبق معاهدات بین‌المللی طفره می‌روند. دولت کویت موظف است طبق مقررات بین‌المللی اجازه دسترسی کنسولی به این شهروندان ایرانی را بدهد.

سفارت ما مستمراً پیگیر رسیدگی به وضعیت این اتباع دستگیرشده ایرانی است و بی‌توجهی دولت کویت به تعهداتش طبق حقوق بین‌الملل از نظر ما مطلقاً قابل پذیرش نیست و امیدواریم که در این روند هر چه سریع‌تر تجدیدنظر کند.

 

با توجه به تجارب تلخ مسیر بسیار طولانی با آمریکا در پیش داریم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آیا در صورت پایبندی آمریکا به مفاد یادداشت تفاهم می‌تواند در زمینه اقتصادی روابط اعتماد و شراکت با آمریکا ایجاد کرد؟ گفت:  چو فردا شود فکر فردا کنیم. ما فعلاً متمرکزیم بر اجرای تعهدات آمریکا وفق این یادداشت تفاهم. ما مسیر بسیار طولانی در پیش داریم با توجه به تجارب تلخی که از ناحیه رفتار غیرقانونی و ضدایرانی هیئت‌های حاکمه آمریکا در ادوار مختلف، به‌ویژه در این ۵۰–۶۰ سال داشتیم. بنابراین ترجیح می‌دهیم در شرایط فعلی متمرکز باشیم بر آنچه که در حال حاضر موضوع اصلی است، و آن توقف جنگ و اطمینان از ایفای تعهدات آمریکا وفق یادداشت تفاهم ۲۸ خردادماه است.

 

رابطه ایران و عمان رابطه‌ای ممتاز است/ درباره تنگه هرمز گفت‌وگو خواهد شد

بقائی همچنین در پاسخ به سوال دیگری درباره هدف سفر  هیئت ایرانی به عمان گفت: سفر هم دو جانبه است؛ یعنی در راستای تقویت مناسبات جمهوری اسلامی ایران و عمان. رابطه ما با عمان رابطه بسیار ممتازی است. موضع‌گیری‌های دولت عمان در حین تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، موضعی مسئولانه و منطبق با حقوق بین‌الملل بود. از این جهت ما قدردان رویکرد مسئولانه عمان هستیم.عمان در ۱۰ تا ۲۰ سال گذشته نقش مهمی داشته برای جلوگیری از تنش و کمک به پیشبرد فرایندهای دیپلماتیک. از این جهت نیز اقدامات عمان قابل تمجید است. در رابطه با تنگه هرمز، عمان به عنوان دولت ساحلی نقش مهمی دارد و قرار است در این گفتگوها، در جریان سفر جناب آقای قالیباف به مسقط، درباره ادامه هماهنگی‌ها در رابطه با موضوع تنگه هرمز نیز گفتگو شود.

 

«کمیته عالی پیگیری اجرای یادداشت تفاهم» شامل نمایندگان ایران و آمریکا و دو کشور میانجی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا سازوکار مشخصی برای کمیته نظارت بر اجرای تفاهم، تعریف شده است؟ اعضای آن چه کشورهایی هستند و هر یک از طرفین چه نقشی در تعیین اعضا دارند؟» گفت: ما دیروز مذاکرات فنی را به ریاست آقای غریب‌آبادی معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه، ادامه دادیم. فعلاً در رابطه با تشکیل چهار گروه تفاهم شده که بخش‌های مختلف مندرج در یادداشت تفاهم را برای اجرای آن رصد کنند. کمیته‌ای که تشکیل شده، موسوم به «کمیته عالی پیگیری اجرای یادداشت تفاهم» شامل نمایندگان ایران و آمریکا و دو کشور میانجی است. کارگروه‌هایی هم در سطوح پایین‌تر، فعالیت خود را از دیروز آغاز کرده‌اند و در روزهای آینده هر زمان که لازم باشد، جلسات برگزار خواهد شد.

 

سفر رئیس‌جمهور به پاکستان در پاسخ به سفرهای قبلی مقام‌های این کشور و در جهت روابط دوجانبه است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره جزئیات سفر امروز رئیس‌جمهور به پاکستان، گفت:  سفر رئیس‌جمهور به پاکستان، سفر به یک کشور همسایه و دوست است. ما با پاکستان روابط‌مان، به‌ویژه با توجه به نقشی که پاکستان در این دو سه ماه اخیر در میانجی‌گری بین ایران و آمریکا ایفا کرد، روابط مهمی است. در چند ماه گذشته، مقام‌های پاکستانی در سطوح مختلف سفرهای متعددی به ایران داشتند. این سفر در پاسخ به سفرهای قبلی مقام‌های پاکستانی است و در جهت روابط دوجانبه که برای ما بسیار مهم است.جزئیات آن حتماً در حین سفر و بعد از سفر توسط دفتر رئیس‌جمهور محترم اطلاع‌رسانی خواهد شد.

 

دولت کویت موظف است طبق مقررات بین‌المللی اجازه دسترسی کنسولی به این شهروندان ایرانی را بدهد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آخرین وضعیت چهار شهروند بازداشت‌شده در کویت را بفرمایید. آیا اجازه دیدارهای کنسولی از طرف کویت داده شده است یا خیر؟» گفت: آخرین اطلاعاتی که من دارم این است که متأسفانه مقامات کویتی همچنان از ایفای تعهدات حقوقی خود طبق معاهدات بین‌المللی طفره می‌روند. دولت کویت موظف است طبق مقررات بین‌المللی اجازه دسترسی کنسولی به این شهروندان ایرانی را بدهد. سفارت ما مستمراً پیگیر رسیدگی به وضعیت این اتباع دستگیرشده ایرانی است و بی‌توجهی دولت کویت به تعهداتش طبق حقوق بین‌الملل از نظر ما مطلقاً قابل پذیرش نیست و امیدواریم که در این روند هر چه سریع‌تر تجدیدنظر کند.

 

با توجه به تجارب تلخ مسیر بسیار طولانی با آمریکا در پیش داریم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آیا در صورت پایبندی آمریکا به مفاد یادداشت تفاهم می‌تواند در زمینه اقتصادی روابط اعتماد و شراکت با آمریکا ایجاد کرد؟ گفت: چو فردا شود فکر فردا کنیم. ما فعلاً متمرکزیم بر اجرای تعهدات آمریکا وفق این یادداشت تفاهم. ما مسیر بسیار طولانی در پیش داریم با توجه به تجارب تلخی که از ناحیه رفتار غیرقانونی و ضدایرانی هیئت‌های حاکمه آمریکا در ادوار مختلف، به‌ویژه در این ۵۰–۶۰ سال داشتیم. بنابراین ترجیح می‌دهیم در شرایط فعلی متمرکز باشیم بر آنچه که در حال حاضر موضوع اصلی است، و آن توقف جنگ و اطمینان از ایفای تعهدات آمریکا وفق یادداشت تفاهم ۲۸ خردادماه است.

 

رابطه ایران و آمریکا رابطه‌ای ممتاز است/ درباره تنگه هرمز گفت‌وگو خواهد شد

بقائی همچنین در پاسخ به سوال دیگری درباره هدف سفر  هیئت ایرانی به عمان گفت: سفر هم دو جانبه است؛ یعنی در راستای تقویت مناسبات جمهوری اسلامی ایران و عمان. رابطه ما با عمان رابطه بسیار ممتازی است. موضع‌گیری‌های دولت عمان در حین تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، موضعی مسئولانه و منطبق با حقوق بین‌الملل بود. از این جهت ما قدردان رویکرد مسئولانه عمان هستیم. عمان در ۱۰ تا ۲۰ سال گذشته نقش مهمی داشته برای جلوگیری از تنش و کمک به پیشبرد فرایندهای دیپلماتیک. از این جهت نیز اقدامات عمان قابل تمجید است. در رابطه با تنگه هرمز، عمان به عنوان دولت ساحلی نقش مهمی دارد و قرار است در این گفتگوها، در جریان سفر جناب آقای قالیباف به مسقط، درباره ادامه هماهنگی‌ها در رابطه با موضوع تنگه هرمز نیز گفتگو شود.