مهاجرپذیری و جمعیت ابر چالش‌های استان تهران است

به گزارش خبرنگار ایرنا، حسین سپهری روز چهارشنبه به خبرنگاران اظهار کرد: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران نماینده دو سازمان حاکمیتی «برنامه و بودجه» و «امور اداری و استخدامی» است و وظایف مهم و سنگینی از جمله برنامه‌ریزی و بودجه‌ریزی، نظارت بر اجرای پروژه‌های عمرانی، نظارت بر عملکرد دستگاه‌های اجرایی، مدیریت آمار و اطلاعات، مدیریت امور اداری و استخدامی و همچنین دبیری شوراها و کارگروه‌های مهم استان را بر عهده دارد.

وی ادامه داد: دبیری شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان، شورای فنی، شورای راهبری توسعه مدیریت استان، کارگروه اقتصادی و سرمایه‌گذاری، کارگروه آموزش و پژوهش و همچنین مسئولیت ستاد درآمد استان از جمله مأموریت‌های سازمان است؛ علاوه بر این، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی به عنوان یک دستگاه نظارتی، عضو شورای دستگاه‌های نظارتی استان نیز محسوب می‌شود که مجموع این مسئولیت‌ها نشان‌دهنده نقش کلیدی سازمان در راهبری توسعه استان است.

رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تهران تأکید کرد: اگر سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی بتواند وظایف خود را به‌درستی انجام دهد، قطعاً سایر دستگاه‌های اجرایی نیز خواهند توانست مأموریت‌های خود را دقیق‌تر و اثربخش‌تر اجرا کنند.

سپهری با اشاره به وضعیت توسعه استان تهران گفت: این استان معمولاً به‌عنوان استانی برخوردار تلقی می‌شود، اما واقعیت این است که استان با شرایط خاصی همچون تراکم بالای جمعیتی، مهاجرپذیری گسترده و مشکلات متعدد مواجه است. با وجود آنکه بیشترین نهادهای اثرگذار اقتصادی و قدرت‌های اقتصادی کشور در تهران مستقر هستند، این استان همچنان با چالش‌های جدی روبه‌روست.

وی افزود: ۳۶ درصد ارزش افزوده کشور، ۲۱ درصد پارک‌های علم و فناوری، ۱۵ درصد مراکز علمی، ۵۰ درصد شرکت‌های دانش‌بنیان و ۷۱ درصد مراکز نوآوری کشور در استان تهران متمرکز است. با این شاخص‌ها ممکن است تصور شود تهران استانی کاملاً برخوردار و بدون مشکل است، اما بررسی‌های کارشناسی خلاف این موضوع را نشان می‌دهد.

سپهری تصریح کرد: در تحلیلی که اخیراً بر اساس ۱۰۷ شاخص مؤثر در توسعه‌یافتگی استان‌ها انجام شد، استان تهران در رتبه چهاردهم کشور و در گروه استان‌های «نسبتاً برخوردار» قرار گرفت؛ این موضوع بیانگر وجود عقب‌ماندگی‌ها و چالش‌های جدی در استان است.

وی بحران آب، آلودگی هوا، حمل‌ونقل و مهاجرپذیری را از مهم‌ترین چالش‌های استان دانست و گفت: مهاجرپذیری به‌عنوان یک ابرچالش، موجب تشدید سایر بحران‌ها می‌شود و حل آن نیازمند نگاه ملی و سیاست‌گذاری در سطح کشور است.

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران با اشاره به شاخص‌های خدماتی استان اظهار کرد: در حوزه بهداشت و درمان، استان تهران برای رسیدن به میانگین کشوری با کمبود حدود ۲۲۰ پایگاه سلامت شهری، ۵۳ مرکز جامع سلامت شهری و ۱۲۰ خانه بهداشت مواجه است. در حوزه روستایی، استان دارای یک‌هزار و ۴۸ روستا است که ۵۳۰ روستای آن بیش از ۲۰ خانوار جمعیت دارند. ۹۴ درصد این روستاها دارای طرح هادی مصوب هستند که ۷۰ درصد آن‌ها اجرایی شده است؛ این رقم نزدیک به میانگین کشور است اما همچنان نیازمند اقدام اجرایی جدی است.

وی افزود: در سرانه تخت بیمارستانی، به ازای هر ۱۰ هزار نفر جمعیت در شهر تهران حدود ۲۰ تخت وجود دارد، اما این عدد در سایر شهرستان‌های استان به حدود ۶ تخت می‌رسد، در حالی که میانگین کشوری ۱۷ تخت است. این آمار نشان‌دهنده عقب‌ماندگی جدی در شهرستان‌های استان است که نیازمند تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری فوری است.

سپهری با اشاره به وضعیت فضای آموزشی گفت: استان تهران تا دو سال پیش در رتبه‌های ۲۹ و ۳۰ کشور قرار داشت، اما با تدابیر استاندار محترم و استفاده از همه ظرفیت‌های استان، اکنون به رتبه ۲۱ رسیده است. تراکم کلاس‌های درس از ۳۲ نفر به ۲۹ نفر کاهش یافته و برای جبران عقب‌ماندگی‌ها، ساخت یک‌هزار و ۱۶۱ مدرسه با ۸ هزار و ۲۲۷ کلاس درس هدف‌گذاری شده است.

وی افزود: امسال عملیات ساخت ۶۳۴ مدرسه آغاز شد که تاکنون ۱۲۸ مدرسه تحویل آموزش‌وپرورش شده و سایر پروژه‌ها با پیشرفت فیزیکی ۳۰ تا ۶۰ درصد در حال اجراست. ۶۲۴ مدرسه باقی‌مانده نیز برای سال ۱۴۰۵ و تا پایان دولت هدف‌گذاری شده است.

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران ادامه داد: در حوزه ورزش، استان برای رسیدن به میانگین کشوری با کمبود حدود ۱۸۷ هزار مترمربع فضای ورزشی مواجه است. همچنین ۴۷ درصد واحدهای مسکونی روستایی نیازمند مقاوم‌سازی هستند و ۳۲ درصد جمعیت استان در بافت‌های فرسوده و سکونتگاه‌های غیررسمی زندگی می‌کنند.

وی اضافه کرد: در سایر استان‌ها به ازای هر ۱۳۳ هزار نفر یک مجتمع فرهنگی وجود دارد، اما در استان تهران این عدد به یک مجتمع برای هر ۳۵۷ هزار نفر و در شهر تهران به یک مجتمع برای هر ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر می‌رسد. بر این اساس، شهر تهران به حدود ۸۵ مجتمع فرهنگی جدید نیاز دارد. سرانه فضای کتابخانه‌ای نیز در کشور ۱۳.۵ مترمربع به ازای هر هزار نفر است، در حالی که این رقم در استان تهران ۵.۱ مترمربع و در شهر تهران تنها ۲.۰۷ مترمربع است.

سپهری با اشاره به زیرساخت‌های آب و فاضلاب گفت: حدود ۸۰ درصد جمعیت روستایی استان از آب آشامیدنی سالم برخوردار هستند و ۸۰ درصد روستاهای بالای ۲۰ خانوار دارای راه آسفالته‌اند، اما برای رسیدن به میانگین کشوری باید حدود ۱۰۰ کیلومتر راه روستایی دیگر آسفالت شود. جمعیت تحت پوشش فاضلاب شهری استان ۵۰.۴ درصد است که تقریباً معادل میانگین کشور محسوب می‌شود و پوشش آب شهری نیز به ۹۹.۹ درصد رسیده است.

وی درباره اعتبارات استان تهران اظهار کرد: اعتبارات عمرانی مصوب استان در سال جاری حدود ۹ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان بوده که در لایحه بودجه سال آینده به ۱۲ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان با رشد ۳۶ درصدی افزایش یافته است. اعتبارات هزینه‌ای نیز از ۴ هزار و ۴۰۰ میلیارد تومان به ۵ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان با رشد ۲۶ درصدی رسیده است.

سپهری افزود: تاکنون تنها ۱۸ درصد از اعتبارات عمرانی تخصیص یافته و با توجه به شرایط درآمدی کشور، خوش‌بینی زیادی به افزایش تخصیص‌ها وجود نداشت؛ به همین دلیل از ظرفیت‌هایی مانند اوراق مرابحه استفاده شد و حدود ۴ همت منابع جدید جذب شد که ۱.۵ همت آن به فضای آموزشی، ۷۰۰ میلیارد تومان به بهداشت و درمان، ۳۰۰ میلیارد تومان به جبران خسارات و مابقی به بخش‌هایی مانند آب و راه روستایی اختصاص یافت.

وی ادامه داد: علاوه بر این، یک‌هزار و ۴۶۰ میلیارد تومان از محل مسئولیت اجتماعی وزارت نفت جذب شد که یک‌هزار میلیارد تومان آن به آموزش و ۴۶۰ میلیارد تومان بنا به درخواست نمایندگان مجلس به سایر پروژه‌ها اختصاص یافت. همچنین ۱۲۸ میلیارد تومان برای پرداخت پاداش پایان خدمت بازنشستگان دستگاه‌های اجرایی استان تأمین شد.

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران با اشاره به پروژه‌های نیمه‌تمام گفت: استان دارای ۸۷۶ پروژه نیمه‌تمام است که برای تکمیل آن‌ها حدود ۲۰ همت اعتبار نیاز است. سیاست دولت عدم آغاز پروژه‌های جدید و تمرکز بر تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام با اولویت پیشرفت فیزیکی بالاتر است.

وی افزود: در سفرهای شهرستانی استاندار تهران به ۱۶ شهرستان، ۴۲۵ مصوبه تصویب شد که تاکنون حدود ۶۰ درصد آن‌ها اجرایی شده است. اجرای این مصوبات منجر به تکمیل هفت بیمارستان با یک‌هزار و ۲۹۶ تخت، احداث ۱۲۴ سالن ورزشی، ۲۰ مجموعه فرهنگی، ۶۲۱ مدرسه با ۸ هزار و ۲۴۵ کلاس درس، ۶۷ خانه بهداشت، ۲۷۶ پایگاه سلامت شهری، آسفالت ۱۹۸ کیلومتر راه روستایی و اجرای طرح هادی در ۸۷ روستا خواهد شد.

سپهری با اشاره به درآمدهای استان گفت: تعهد درآمد مالیاتی استان در سال جاری ۷۲۵ همت بوده که تاکنون ۸۰ درصد آن محقق شده است. در حالی که بیش از ۵۲ درصد درآمد مالیاتی کشور از استان تهران تأمین می‌شود، سهم استان از منابع عمومی کشور کمتر از یک درصد است که این موضوع فشار مضاعفی بر زیرساخت‌ها و خدمات استان وارد می‌کند.

وی همچنین با تأکید بر نقش نظارت، بهره‌وری و دولت الکترونیک گفت: نظارت بر اجرای پروژه‌های عمرانی، عملکرد دستگاه‌ها و کارگاه‌های تولید مصالح به‌صورت جدی در حال انجام است و در ماه‌های اخیر با پیمانکاران متخلف برخورد شده است. همچنین سامانه فوریت‌های اداری (فواد)، ارتقای بهره‌وری، توسعه دولت الکترونیک و اجرای برش استانی برنامه هفتم توسعه از اولویت‌های اصلی سازمان برای بهبود خدمات‌رسانی و جبران عقب‌ماندگی‌های استان تهران است.

وی در پاسخ به خبرنگار ایرنا مبنی بر آخرین وضعیت تغییر و تحول در نظام پرداخت حقوق و مزایا به کارمندان، گفت: در استان تهران نیز این موضوع در دستور کار قرار گرفته و سیاست‌گذاری لازم برای اجرای آن در حال انجام است، اما بخش عمده این مسئله به دستگاه‌های ملی بازمی‌گردد.

سپهری بیان کرد: اختلاف‌هایی که امروز در پرداخت‌ها وجود دارد، به‌ویژه میان دستگاه‌های ملی و استانی، یکی از عوامل مهم بی‌انگیزگی در نظام اداری است. در سطح دستگاه‌های استانی، اختلاف دریافتی میان کارکنان معمولاً در حد دو تا سه میلیون تومان است، اما همین میزان نیز می‌تواند بر انگیزه و عملکرد نیروی انسانی اثرگذار باشد.

وی افزود: برای ایجاد انگیزه واقعی میان کارکنانی که کار می‌کنند و افرادی که فعالیت کمتری دارند، نمی‌توان صرفاً به روش‌های کلی و یکسان اکتفا کرد؛ ما در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران در حال طراحی سازوکارهایی هستیم که بتواند این بی‌انگیزگی موجود در سیستم اجرایی استان را تا حد امکان کاهش دهد.

سپهری تصریح کرد: اجرای مؤثر این سیاست‌ها بیش از هر چیز به عهده خود دستگاه‌ها و مدیران اجرایی است؛ هر دستگاه باید با توجه به باور و رویکرد مدیریتی خود، مجری سیاست‌های انگیزشی باشد. در حال حاضر شیوه‌نامه واحد و مشخصی که به‌صورت روزانه یا سراسری تدوین شده باشد وجود ندارد و قرار بود ابتدا سازمان امور اداری و استخدامی برای دستگاه‌های ملی و سپس دستگاه‌های ملی برای مجموعه‌های استانی زیرمجموعه خود این شیوه‌نامه‌ها را طراحی و ابلاغ کنند.

وی ادامه داد: با این حال، ما در سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران این موضوع را به‌صورت عملیاتی دنبال کرده‌ایم و برای افرادی که علاوه بر انجام وظایف جاری، کارهای تحلیلی، گزارش‌های تخصصی یا مأموریت‌های خاص انجام می‌دهند، جبران خدمات جداگانه‌ای در نظر گرفته‌ایم؛ هدف از این اقدام آن است که این نوع حمایت‌ها به‌عنوان یک مشوق، انگیزه‌ای برای سایر کارکنان نیز ایجاد کند.

رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران با اشاره به شرایط اقتصادی موجود گفت: با توجه به مشکلات معیشتی و فشارهای اقتصادی، بخش قابل توجهی از کارکنان دستگاه‌های اجرایی درگیر مسائل روزمره زندگی هستند و صرف قدردانی یا تشویق‌های لفظی نمی‌تواند انگیزه لازم را ایجاد کند؛ تفاوت میان فردی که کار می‌کند و فردی که فعالیت کمتری دارد، باید به شکل ملموس و عادلانه‌تری جبران شود.

سپهری خاطرنشان کرد: در همین راستا، سیاست‌های انگیزشی متناسب با اختیارات استانی در حال اجراست و اگر این الگو در استان تهران به نتایج مطلوب برسد، تلاش می‌کنیم آن را به سایر دستگاه‌ها نیز تسری دهیم تا بخشی از مشکلات انگیزشی در نظام اداری کشور کاهش یابد.