نوسان بارش‌ها در ایلام/ از پاییز خشک تا بهار امیدبخش

پویاخبر -ایلام-نیمه نخست سال آبی جاری برای ایلام روایتی دوگانه از خشکی و ترسالی بود، استانی که پاییز را با ۵۳ روز بی‌باران آغاز کرد، اما در ادامه با بارش‌های مقطعی و مؤثر نه‌ تنها بخشی از کمبودها جبران شد، بلکه در جدول بارندگی کشور نیز به جایگاه هشتم رسید، هرچند همچنان سایه کم‌بارشی نسبت به میانگین بلندمدت بر سر منابع آبی آن سنگینی می‌کند.

به گزارش ایرنا، نیمه نخست سال آبی جاری در استان ایلام، صحنه‌ای از تغییرهای متناوب و گاه متناقض آب و هوایی بود، الگویی که با خشکی ممتد ابتدای پاییز آغاز شد و با بارش‌های ناپایدار اما امیدآفرین در زمستان ادامه یافت و در فروردین نخستین ماه از بهار تا مرز رکوردشکنی پیش رفت.

داده‌های هواشناسی نشان می‌دهد از ابتدای مهر تا اواخر آبان، آسمان ایلام به مدت ۵۳ روز از بارش تهی ماند که زنگ خطر را برای بخش کشاورزی به‌ ویژه کشت محصول‌های پاییزه مانند کلزا به صدا درآورد.

با گذر از این دوره خشک، الگوهای آب و هوایی تغییر مسیر دادند و موج‌های بارشی گاه پی‌درپی و مؤثر همراه با باران و برف بخشی از عقب‌ماندگی بارشی را جبران کردند.

این روند هرگز پایدار نبود و آسمان ایلام در این ماه‌ها رفتاری «کجدار و مریز» داشت، روزهایی پربارش در کنار دوره‌هایی از خساست باران که همچنان نگرانی‌ها درباره تداوم خشکسالی را زنده نگه می‌داشت.

در چنین شرایطی، ایلام توانست با ثبت ۲۸۵ میلی‌متر بارش تجمعی تا پایان اسفند جایگاه هشتم کشور را در میان استان‌های پربارش نیمه نخست سال آبی به خود اختصاص دهد.

این در حالی است که استان‌هایی مانند کهگیلویه و بویراحمد، گیلان و چهارمحال و بختیاری در صدر این جدول قرار گرفته‌اند.

نگاهی دقیق‌تر به آمارها نشان می‌دهد که وضعیت بارندگی ایلام نسبت به سال گذشته بهبود یافته و افزایش ۲۷ درصدی بارش در سنجش با دوره مشابه سال آبی قبل نشانه‌ای از بازگشت نسبی بارندگی‌ها است.

با این حال، مقایسه با میانگین بلندمدت (۳۰۹ میلی‌متر) حکایت از کاهش هشت درصدی بارش‌ها دارد، عددی که همچنان بر ضرورت مدیریت منابع آب و اتخاذ راهکارهای سازگاری با کم‌آبی تأکید می‌کند.

پراکنش بارش در استان نیز یکنواخت نبوده است و شهرستان ایوان با ثبت ۵۵۴ میلی‌متر پربارش‌ترین نقطه استان لقب گرفت و ایلام مرکز استان نیز با ۴۹۷ میلی‌متر وضعیت مطلوبی را تجربه کرد.

در مقابل، مهران با تنها ۱۱۴ میلی‌متر بارش در انتهای این جدول ایستاده که شکافی قابل توجه و بیانگر توزیع نامتوازن بارندگی‌ها در استان است.

با این حال در بسیاری از شهرستان‌ها از جمله ایلام، دهلران، ایوان، سرابله و چوار میزان بارندگی از میانگین بلندمدت فراتر رفته که نشانه‌ای مثبت برای این مناطق به شمار می‌رود.

در افق پیش‌رو، پیش‌بینی‌ها برای بهار ۱۴۰۵ نیز حاکی از شرایطی به نسبت مطلوب است و بارندگی چشمگیر فروردین که در برخی مناطق به بیش از ۳۵۰ میلی‌متر رسید وضعیت منابع آب استان را پایدار کرده است.

انتظار می‌رود تا نیمه اردیبهشت، بارش‌ها در ایلام بیش از حد نرمال باشد و سپس تا اوایل تابستان در محدوده نرمال ادامه یابد.

هرچند کارشناسان تأکید دارند که دقت این پیش‌بینی‌ها بین ۶۰ تا ۷۰ درصد است و نوسان‌های اقلیمی می‌تواند معادله‌ها را تغییر دهد.

در مجموع سال آبی جاری برای ایلام، تصویری از اقلیم ناپایدار و تغییرپذیر را ترسیم می‌کند که در آن فاصله میان خشکسالی و ترسالی کوتاه‌تر از همیشه شده و مدیریت هوشمندانه منابع بیش از هر زمان دیگری به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.