ایلام بی‌سینما؛ فریاد خاموش فرهنگ در دل کوهستان

گذری بر وضعیت زیرساخت‌های سینمایی استان ایلام و ضرورت توسعه تالارهای فرهنگی هنری ✍️ شهریار غلامپور

پویاخبر - پنجشنبه ۳ مهرماه ۱۴۰۴، فرصتی دست داد تا به اتفاق خانواده، ساعاتی از اوقات فراغت‌مان را به تماشای فیلم در تنها سینمای فعال شهر ایلام؛ «سینما فرهنگ» واقع در مجتمع فرهنگی هنری ایلام، اختصاص دهیم. فیلم در حال اکران، اثری کودکانه و انیمیشنی بود که همزمان با سینماهای سراسر کشور روی پرده نقره‌ای سینماهای کشور رفته بود که دیدن این فیلم خوشبختانه با استقبال و ذوق کودکان و بچه‌ها همراه شد. 

به گزارش پویاخبر، اما آنچه ذهن من مخاطب علاقه‌مند به سینما را درگیر کرد، نه محتوای فیلم، بلکه زیرساخت‌های محدود و ناکافی سینمایی در استان ایلام بود؛ به‌ویژه فقدان پردیس‌های سینمایی با سالن‌های متعدد و مجزا که امکان انتخاب و تنوع در تماشای فیلم‌ها و  آثار سینمایی را فراهم می‌سازد. این در حالی‌ست که در بسیاری از شهرهای کشور، چنین امکاناتی به‌صورت ملموس و در دسترس عموم قرار دارد و به‌عنوان یکی از شاخص‌های توسعه‌یافتگی فرهنگی شناخته می‌شود.

استان ایلام از گذشته تاکنون تنها دو سالن سینما در شهرستان‌های ایلام و آبدانان داشته است که متأسفانه هر دو سالن به دلایل مختلفی از جمله ساخت و ساز و نوسازی، مشکلات مالکیتی و تلاش برای تغییر کاربری و نبود حمایت‌های پایدار، غیرفعال و تعطیل شده‌اند. این تعطیلی، نه‌تنها خلأ فرهنگی در استان ایجاد کرده، بلکه فرصت‌های تربیتی، آموزشی و تفریحی خانواده‌ها را نیز با محدودیت مواجه کرده است.

در سال‌های اخیر؛ تلاش‌های جایگزین سینما در آمفی‌تئاترهای مجتمع های فرهنگی هنری شهرستان‌ها توسط اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام با تغییر کاربری و تجهیز سالن‌های آمفی‌تئاتر مجتمع‌های فرهنگی هنری به سالن‌های سینمایی، باعث شده تا بخشی از این خلأ جبران شود. این اقدام، هرچند ارزشمند و قابل تقدیر است، اما نمی‌تواند جایگزین پردیس‌های سینمایی استاندارد با امکانات حرفه‌ای و چندمنظوره باشد.اکران همزمان فیلم‌های روز کشور در این سالن‌های پیش بینی شده، گامی مؤثر در حفظ ارتباط مخاطبان ایلامی با جریان سینمایی کشور است، اما محدودیت‌های فنی، ظرفیت پایین، نبود تنوع در انتخاب فیلم‌ها و…، همچنان از دغدغه‌های جدی مخاطبان و فعالان فرهنگی استان به‌شمار می‌رود.

طی سنوات اخیر پروژه‌هایی نیمه‌تمام در قالب طرح‌هایی نظیر پردیس سینمایی «چهارسوی امید» و «تالار مرکزی شهر ایلام» با هدف توسعه زیرساخت‌های فرهنگی هنری استان طراحی و پیگیری شده‌اند. تفاهم‌نامه‌هایی برای واگذاری زمین، احداث، ساخت‌وساز و تجهیز نرم افزاری توسط سالن‌ها بین  شهرداری ایلام و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منعقد شده (در دولت دوازدهم) که حتی پرداخت کمک هزینه حمایتی بلاعوض به شهرداری ایلام در قالب این تفاهم نامه نیز پیش‌بینی و اقدام شده است. با این حال، این پروژه‌ها به دلیل عدم پیگیری، تغییرات مدیریتی در بدنه شورای شهر و شهرداری، عدم مدیریت صحیح و اصولی، بی‌تفاوتی شهرداری به مقوله سینما و تامین زیرساخت های فیزیکی فرهنگی هنری، عدم تخصص و دانش فرهنگی اعضای شورا و شهردار، همچنین نبود اعتبارات کافی، نه‌تنها به بهره‌برداری نرسیده‌اند، بلکه در همان مراحل ابتدایی ساخت و ساز و پی‌ریزی متوقف شده‌اند.

علاوه بر این موارد، این تأخیر نشان‌دهنده‌ی کم‌توجهی استانداران و دولت های ادوار به حوزه فرهنگ و هنر و ضعف در تخصیص منابع پایدار برای توسعه زیرساخت‌های فرهنگی استان است. در حالی‌که سینما، تئاتر، موسیقی، هنرهای نمایشی و سایر رشته های هنری نقش مهمی در ارتقای سطح فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی جامعه دارند، نبود زیرساخت‌های مناسب، مانعی جدی در مسیر شکوفایی استعدادها و بهره‌مندی عمومی از این ظرفیت‌ها است.

ضرورت نگاه راهبردی در دولت چهاردهم و توجه به سبد فرهنگی خانوار و تقویت زیرساخت‌های فرهنگی، فرصت مناسبی برای جبران عقب‌ماندگی‌های استان‌هایی چون ایلام را فراهم می‌نماید.

انتظار می‌رود در این دولت با عزمی جدی، برنامه‌ریزی دقیق و تخصیص اعتبارات هدفمند، گام‌های عملی برای ساخت و راه‌اندازی تالارهای چندمنظوره فرهنگی هنری در سطح استان برداشته شود و ساخت و تجهیز تالارهایی با کاربری‌های متنوع از جمله: اکران فیلم‌های سینمایی روز کشور و جهان، اجرای تئاترهای حرفه‌ای بومی و ملی، برگزاری کنسرت‌های موسیقی سنتی، کلاسیک و پاپ، اجرا و برگزاری جُنگ‌های فرهنگی هنری و برنامه‌های مناسبتی، برگزاری نشست‌های نقد و بررسی آثار هنری و سینمایی، ایجاد فضاهای آموزشی برای تربیت نسل جدید هنرمندان و… را شاهد باشیم.

سینما در ایلام، نه یک تفریح لوکس و تجملی، بلکه یک نیاز فرهنگی، تربیتی و اجتماعی است. حق طبیعی خانواده‌ها، کودکان، نوجوانان و جوانان این استان است که در کنار سایر شهروندان کشور، از تجربه‌ی کامل و حرفه‌ای سینما بهره‌مند شوند.

پردیس‌های سینمایی، نماد توسعه فرهنگی‌اند؛ و توسعه فرهنگی، زیربنای توسعه پایدار. امید آن‌که با همت مسئولان، حمایت دولت و مطالبه‌گری جامعه فرهنگی، روزی نه‌چندان دور، شاهد افتتاح پردیس‌های سینمایی و تالارهای فرهنگی هنری در سطح استان ایلام باشیم؛ تا نغمه‌ی هنر، در دل کوهستان‌های غربی ایران، طنین‌انداز شود.