علیمرادی: مدیریت منابع آب ایلام نیازمند توسعه زیرساخت‌های مهار آب‌های سطحی است

صادق علیمرادی در نشست خبری با اصحاب رسانه اظهار کرد: میانگین بارندگی کشور حدود ۲۳۰ میلی‌متر است و استان ایلام با ثبت میانگین ۴۳۰ میلی‌متر، بیش از ۲۰۰ میلی‌متر بیشتر از میانگین کشوری بارندگی دارد.

وی افزود: با وجود این میزان بارش، پراکندگی بارندگی، شرایط جغرافیایی، وضعیت توپوگرافی و ساختار زمین‌شناسی استان بر میزان آب قابل دسترس تاثیرگذار است و نمی‌توان صرفاً بر اساس میزان بارندگی، وضعیت منابع آب را ارزیابی کرد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام ادامه داد: بیشترین میزان بارندگی استان در محدوده پاکل‌گراب ثبت می‌شود و متوسط بارندگی این منطقه بیش از ۷۵۰ میلی‌متر است، اما همین منطقه در سال‌های گذشته در فصل تابستان با مشکل تامین آب شرب مواجه بوده است.

علیمرادی با بیان اینکه وضعیت بارش در مناطق مختلف استان متفاوت است، گفت: مهران کم‌بارش‌ترین شهرستان استان به شمار می‌رود، با این حال وجود آبخوان‌ها و رودخانه‌هایی همچون گاوی و کنجان‌چم ظرفیت مناسبی برای تامین آب این منطقه ایجاد کرده است.

وی با اشاره به ظرفیت منابع آب زیرزمینی استان اظهار کرد: ایلام به دلیل شرایط کوهستانی، ظرفیت محدودی در بخش آب‌های زیرزمینی دارد و پتانسیل این منابع حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب برآورد می‌شود.

علیمرادی افزود: در مقایسه با ظرفیت منابع آب زیرزمینی، رودخانه‌های استان از اهمیت بیشتری برخوردار هستند؛ به همین دلیل سیاست اصلی در مدیریت منابع آب ایلام، استفاده و مهار آب‌های سطحی است.

وی گفت: استان ایلام حدود ۱۶ رودخانه دارد که حدود ۹ رودخانه آن در مناطق مرزی قرار گرفته‌اند و ظرفیت قابل توجهی برای اجرای طرح‌های آبی در اختیار استان قرار می‌دهند.

اجرای طرح‌های سدسازی و مطالعه رودخانه‌های مرزی

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام با اشاره به طرح‌های سدسازی استان بیان کرد: چهار سد از جمله سد ایلام و کنجان‌چم در استان به بهره‌برداری رسیده و تعدادی طرح دیگر نیز در حال اجرا است.

وی افزود: مطالعات مربوط به شناسایی ظرفیت احداث سد در رودخانه‌های مرزی استان نیز انجام شده و در صورت تامین منابع مالی، اجرای این طرح‌ها در دستور کار قرار خواهد گرفت.

علیمرادی همچنین از انجام مطالعات تامین آب شرب شهرهای مختلف استان خبر داد و گفت: برای تامین آب شهرهای ایلام، مهران، دهلران و چوار از محل سامانه گرمسیری مطالعات لازم انجام شده و این مطالعات به تایید شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور رسیده است.

وی ادامه داد: در حال حاضر مطالعات تکمیلی تامین آب شرب شهرستان‌های گرمسیری در حال انجام است و مستندات لازم برای اخذ مجوز ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه تهیه می‌شود.

به گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام، قرار گرفتن این طرح در ردیف طرح‌های ملی پس از اخذ مجوز ماده ۲۳، زمینه تامین اعتبار آن از محل اعتبارات سازمان برنامه و بودجه را فراهم می‌کند.

وی ابراز امیدواری کرد اجرای طرح تامین آب از سامانه گرمسیری بتواند بخش مهمی از مشکلات آب شرب شهرستان‌های ایلام، مهران و دهلران را برطرف کند.

عوامل طبیعی و انسانی موثر بر منابع آب ایلام

علیمرادی در ادامه به چالش‌های موجود در حوزه منابع آب استان اشاره کرد و گفت: بخشی از مشکلات موجود به شرایط طبیعی منطقه و بخش دیگری به فعالیت‌ها و برداشت‌های انسانی مربوط می‌شود.

وی کوهستانی بودن ایلام را یکی از عوامل موثر در مدیریت منابع آب دانست و توضیح داد: در علم هیدرولوژی، «زمان تمرکز» مدت زمانی است که طول می‌کشد آب از یک حوضه به خروجی آن برسد و هرچه این زمان بیشتر باشد، فرصت بیشتری برای مدیریت و استفاده از آب وجود دارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام افزود: به دلیل کوهستانی بودن استان، در بسیاری از مناطق آب با سرعت بیشتری از دسترس خارج می‌شود و همین موضوع یکی از چالش‌های طبیعی مدیریت منابع آب در ایلام است.

وی ساختار زمین‌شناسی استان را از دیگر عوامل تاثیرگذار بر کیفیت منابع آب عنوان کرد و گفت: بخش قابل توجهی از سازندهای زمین‌شناسی استان از نوع تبخیری است که می‌تواند بر کیفیت آب رودخانه‌ها تاثیر منفی داشته باشد.

علیمرادی توضیح داد: برخی رودخانه‌های استان از مناطقی با سازندهای تبخیری سرچشمه می‌گیرند و در مسیر حرکت، کیفیت آب آنها تحت تاثیر این شرایط زمین‌شناسی قرار می‌گیرد.

برداشت‌های بالادست موجب کاهش آبدهی رودخانه‌ها شده است
وی یکی دیگر از چالش‌های منابع آب استان را برداشت‌های صورت گرفته در مناطق بالادست عنوان کرد و گفت: توسعه و افزایش برداشت از منابع آب در بالادست، موجب کاهش آبدهی رودخانه‌های استان شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای ایلام افزود: آبدهی برخی رودخانه‌ها در مقایسه با حدود ۲۰ تا ۳۰ سال گذشته به نزدیک ۵۰ درصد کاهش یافته است و حتی افزایش بارندگی نیز الزاماً نمی‌تواند آبدهی رودخانه‌ها را به شرایط گذشته بازگرداند؛ چرا که میزان برداشت از منابع آب در بالادست افزایش پیدا کرده است.

علیمرادی همچنین آلودگی منابع آب را یکی دیگر از دغدغه‌های موجود دانست و گفت: ورود فاضلاب از مناطق بالادست می‌تواند کیفیت رودخانه‌های استان را تحت تاثیر قرار دهد.

وی در پایان بر ضرورت مدیریت صحیح منابع آب و استفاده از ظرفیت آب‌های سطحی تاکید کرد و گفت: شرکت آب منطقه‌ای ایلام آماده دریافت نظرات، پیشنهادها و انتقادات اصحاب رسانه است و اطلاعات و آمار تکمیلی حوزه منابع آب نیز در اختیار خبرنگاران قرار خواهد گرفت.